wydanie archiwalne

Kraków chce wsparcia państwa dla metra, kolei i komunikacji aglomeracyjnej. Samorządowcy rozmawiali o tym z parlamentarzystami w ramach prac Parlamentarnego Zespołu ds. Transportu Publicznego Aglomeracji Krakowskiej, który obradował w Krakowie.

Temat finansowania kluczowych inwestycji transportowych wraca regularnie w magistracie. Miasto prowadzi też rozmowy o umowie na badania geologiczne i projektowe dla pierwszej linii metra — podpisanie kontraktu planowane jest na październik. Jak informuje oficjalny serwis miejski, równolegle trwają konsultacje społeczne dotyczące polityki transportowej Krakowa.

Mieszkańcy mogą zgłaszać uwagi do kierunków rozwoju komunikacji zbiorowej w mieście i całej aglomeracji. Samorządowcy podkreślają, że bez rządowego wsparcia realizacja największych inwestycji — metra, kolei aglomeracyjnej i nowych tras tramwajowych — będzie znacznie trudniejsza. Rozmowy z parlamentarzystami mają dotyczyć także modelu finansowania tych zadań w kolejnych latach.

Źródło: Magiczny Kraków (krakow.pl), Radio Kraków (radiokrakow.pl)

Niemal 72 procent ankietowanych Krakowian uważa, że strefy czystego transportu są potrzebne w miastach, ale powinny być dobrze zaprojektowane. Tak wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Polityki Insight i newslettera „Miasta Bez Smogu”.

Ekspert do spraw zrównoważonej mobilności Łukasz Fiedeń z Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ zwraca uwagę, że krakowska strefa nie jest najbardziej restrykcyjna w Polsce pod względem norm emisji — bardziej wymagające przepisy uchwalono w Warszawie i Szczecinie, choć wprowadzane są etapowo. Krakowska SCT wyróżnia się natomiast powierzchnią, jest zdecydowanie największa.

W badaniu pytano, jakie działania władz zwiększyłyby społeczną akceptację dla strefy. Najczęściej wskazywano obniżenie cen biletów komunikacji miejskiej. Zdaniem eksperta przepisy ograniczające wjazd muszą być połączone z rozwojem komunikacji publicznej, parkingów przesiadkowych i systemu wspólnych biletów.

Źródło: Radio Kraków (radiokrakow.pl)

W Zespole Szkół Elektrycznych nr 1 w Krakowie otwarto nowoczesną pracownię dopasowaną do potrzeb kształcenia w klasie technik automatyk. Niezbędny sprzęt, w tym stoły elektrotechniczne i tablice ćwiczeniowe, ufundowała firma Budimex. W ten sposób krakowska szkoła i potentat w obszarze energetyki przemysłowej rozpoczęli długofalowe partnerstwo.

– Szeroko zakrojona współpraca z firmą Budimex w istotny sposób wzbogaca proces kształcenia zawodowego i pozwala nam maksymalnie zbliżyć edukację szkolną do rzeczywistych wymagań branży – podkreśla dyrektor ZSE nr 1 Andrzej Matyja.

W pracowni automatyki uczniowie będą odbywać zajęcia praktyczne z automatyki, elektrotechniki i elektroniki. Nauczyciele i młodzież pracować będą na stołach elektrotechnicznych oraz tablicach ćwiczeniowych odwzorowujących układ stosowany w rozdzielnicach średniego napięcia, z wyodrębnionym przedziałem niskiego napięcia. Zestawy wyposażono w testery zabezpieczeń i laptopy do ich konfiguracji.

To sprzęt, który pozwoli rozwijać praktyczne umiejętności zawodowe: wykonywanie i analizę połączeń elektrycznych, czytanie schematów, wykonywanie pomiarów, diagnozowanie układów elektroenergetycznych oraz obsługę i testowanie układów zabezpieczeń. Budimex objął także patronatem klasę technik automatyk – uczniowie otrzymali wyprawki szkolne, a dla trzech osób z najwyższymi wynikami w nauce zaplanowano nagrody.

Opieka patronacka gwarantuje uczniom praktyki zawodowe i staże przy zadaniach realizowanych przez firmę, a także warsztaty, wykłady i konferencje. Partnerstwo ma być długofalowe, a kolejne wspólne działania są już zaplanowane.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa (krakow.pl)

Jakie wsparcie mogą otrzymać przedsiębiorcy od krakowskich instytucji? Odpowiedź przyniesie trzecia edycja wydarzenia „Jak rozwinąć firmę z pomocą krakowskich instytucji?”, które odbędzie się 25 września w Klastrze Innowacji Społeczno-Gospodarczych Zabłocie 20–22.

Spotkanie organizują wspólnie Urząd Miasta Krakowa i Izba Przemysłowo-Handlowa w Krakowie. Cykl jest adresowany do mikro, małych i średnich firm, startupów oraz przedsiębiorstw planujących ekspansję — wszystkich, którzy chcą efektywnie korzystać z dostępnych narzędzi finansowych, technologicznych i inwestycyjnych, a także ze ścieżek umiędzynarodowienia.

W programie przewidziano krótkie, konkretne prezentacje instytucji wspierających przedsiębiorców, panel dyskusyjny z udziałem biznesu i przedstawicieli instytucji, konsultacje z ekspertami oraz networking i rozmowy z partnerami wydarzenia. Poruszane zagadnienia obejmą przemysł bezpieczeństwa i obronności, nowe technologie, innowacje i transformację gospodarczą, internacjonalizację firm oraz współpracę handlową, technologiczną i inwestycyjną.

Początek spotkania zaplanowano na godz. 10.00. Udział jest okazją, by poznać narzędzia realnie przyspieszające rozwój firm w Krakowie oraz nawiązać wartościowe relacje. Obowiązuje rejestracja przez formularz zgłoszeniowy.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa (krakow.pl)

16 września to dzień, w którym Kraków zapisał się w historii Polski dwukrotnie – raz sportowo, raz telewizyjnie. Rocznice prowadzą od potopu szwedzkiego aż do pierwszej lokalnej kroniki filmowej.

Tego dnia w Krakowie

W 1655 roku, 16 września, rozegrała się bitwa pod Żarnowem. Wojska koronne Jana Kazimierza przegrały z armią Karola Gustawa, co otworzyło Szwedom drogę do zajęcia Małopolski. Część wojsk z królem i Stefanem Czarnieckim wycofała się właśnie w stronę Krakowa, gdzie Jan Kazimierz dotarł 19 września.

W 1928 roku kończył się pierwszy Tour de Pologne. Wyścig rozgrywano od 7 do 16 września, a jego czwarty etap prowadził z Rzeszowa do Krakowa. Triumfatorem całego biegu został Feliks Więcek z Bydgoskiego Klubu Kolarzy, a krakowska drużyna Garbarni zajęła drugie miejsce w klasyfikacji drużynowej.

W 1966 roku, punktualnie o 16:45, wyemitowano pierwsze wydanie „Kroniki” Telewizji Kraków. Poprowadził je Andrzej Wiernik, a tematem była wizyta dyplomatyczna przedstawicieli Iranu. Program nadawany jest nieprzerwanie do dziś.

Ciekawostka

Pierwsza siedziba krakowskiego ośrodka telewizyjnego mieściła się przy ulicy Zygmunta Wróblewskiego 6, w budynku Polskiego Radia Kraków. Dopiero dwa lata później redakcja przeniosła się na Krzemionki.

Źródła

• Wikipedia (pl), hasło „16 września”
• Wikipedia (pl), hasło „Kronika (TVP3 Kraków)”
• Wikipedia (pl), hasło „Tour de Pologne 1928”

W sobotę 26 września 2026 roku na zondacrypto Arena odbędzie się Wisła Royal Day – całodniowe święto klubu i jego kibiców. Wydarzenie połączy sportowe emocje z prezentacją drużyny przed kolejną częścią sezonu.

W programie znalazł się między innymi mecz legend, w którym wystąpią dawni zawodnicy Białej Gwiazdy. To okazja, by zobaczyć na murawie postacie, które zapisały się w historii krakowskiego klubu, a także spotkać się z nimi w kuluarach.

Kolejnym punktem jest spotkanie pierwszej drużyny. Kibice będą mogli z bliska przyjrzeć się zawodnikom, zrobić sobie zdjęcia i zdobyć autografy, co dla wielu rodzin z dziećmi jest głównym powodem udziału w tego typu imprezach.

Wieczorem zaplanowano oficjalną prezentację zespołu oraz pokaz Lord of Lasers. Multimedialne widowisko świetlne ma nadać wydarzeniu wyjątkowy charakter i zamknąć cały dzień mocnym akcentem artystycznym.

Wisła Royal Day wpisuje się w tradycję organizowania w Krakowie imprez łączących sport z rozrywką. Podobne wydarzenia przyciągają na stadion tysiące osób i integrują społeczność kibicowską wokół klubu.

Źródło: Kraków – sport (wisla.krakow.pl)

Krakowskie targowiska miejskie zapraszają jesienią na cykl wydarzeń łączących lokalne smaki, sąsiedzkie spotkania i targową tradycję. Wśród propozycji znalazły się Mlaskoty – festiwal kulinarny na targowisku Plac Na Stawach (20 września i 25 października, godz. 11.00–17.00). Ponad 30 wystawców zaprezentuje dania z krakowskich restauracji, kawiarni i barów, a obok placu stanie strefa kawy i napojów oraz serwis rowerowy.

19 września na Placu Nowym odbędzie się „Smacznego po krakosku!” – spotkanie z małopolskim dziedzictwem gastronomicznym. W programie są wykłady kulinarne o sekretach tradycyjnej kuchni, spacer smaków z przewodnikiem oraz występ Zespołu Pieśni i Tańca „Krakowiacy” (godz. 12.00–18.00).

Na Starym Kleparzu 27 września i 18 października zaplanowano Art. & Food Bazar – street food, autorskie dania, kawę, słodkości i wino, a także strefę kreatywnych marek oraz muzykę na żywo. Targowisko przy ul. Bulwarowej zaprasza 19 września na „Sąsiedzką jesień w Mogile” z targiem śniadaniowym i zupą dyniową dla uczestników.

Źródło: krakow.pl – Rewitalizacja

Apteka Designu przy ul. Kopernika świętuje trzecie urodziny. W piątek 25 i w sobotę 26 września przestrzeń wypełni program łączący design, emocje i rozmowy o przyszłości.

W piątek 25 września otwarta zostanie wystawa Graduate Projects 2025. Zobaczymy na niej 30 najciekawszych prac dyplomowych wybranych spośród 381 zgłoszeń z Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Ekspozycja towarzyszy spotkaniu z Czesławą Frejlich oraz przedstawicielami instytucji kultury Zamek Cieszyn, gdzie wystawę zainaugurowano w marcu.

Sobotni program otworzy spotkanie „Bo.wiem o poranku: Han, jeong i nunchi. Koreański słownik emocji, których nie ma w języku polskim”, poprzedzone warsztatem tańca K-pop. W ciągu dnia działać będą Kreatywne Stacje Tworzenia Merchu – pod okiem specjalistów będzie można stworzyć koszulkę, notes czy brelok, m.in. techniką sitodruku i haftu. Doświadczenie nie jest wymagane.

Wieczorem zaplanowano „Aptekę ciszy. Bajki z Głębi na urodziny Apteki Designu” z Ewą Stec – spotkanie z opowieścią, oddechem i uważnością, pomyślane jako chwila wyciszenia w środku miasta. W programie jest też urodzinowa odsłona debaty „Halo, tu przyszłość #6: Do zrobienia” prowadzonej przez Monikę Borycką.

Uczestnicy mogą odebrać Paszport Apteki Designu i zbierać pieczątki za udział w wydarzeniach. Odpowiednia ich liczba pozwoli otrzymać Apteczkę Projektanta z notesem z recyklingu, plastrami „na błędy projektowe”, brelokiem i niespodziankami od rezydentek i rezydentów Apteki Designu. Z okazji urodzin przestrzeń zyska nowy wayfinding oraz odnowione drzwi wejściowe.

Źródło: Krakowskie Biuro Festiwalowe (kbf.krakow.pl)

Muzeum Krakowa zaprasza w środę 16 września na wykład online „Przechadzka po królestwie męskiej mody w XIX i na początku XX wieku”. Spotkanie odbędzie się w ramach kalendarium Kamienicy Hipolitów.

Tego samego dnia w Starej Synagodze zaplanowano spotkanie „Z Kraju Kwitnącej Wiśni do Krakowa” z Yuką Yoshidą. Muzeum Podgórza przygotowało natomiast własną propozycję w ramach środowego kalendarium.

W czwartek 17 września Muzeum Krakowa proponuje warsztaty koronki klockowej w Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa oraz zajęcia „W warsztacie – o wyrobach, metodach pracy i specjalizacji słów kilka” w Pałacu Krzysztofory. Tam też odbędą się warsztaty mistrzowskie dla młodych szopkarek i szopkarzy. W Rydlówce zaplanowano spotkanie „Zioła i ich właściwości lecznicze w klasykach polskiej literatury”.

W piątek 18 września w Podziemnej Nowej Hucie i Muzeum Nowej Huty odbędzie się akcja „Zajrzyj do Huty”. W Pałacu Krzysztofory tego dnia zaplanowano oprowadzanie po ekspozycji „Fenomen koszykarek Wisły Kraków”.

Muzeum Krakowa prowadzi też nabór do 84. Konkursu Szopek Krakowskich 2026 – regulamin jest dostępny na stronie instytucji. W ofercie stałej są również bezpłatne kursy „Akademia Młodego Miłośnika Krakowa” oraz konkurs historyczny „Czy znasz Kraków?” w edycji 2026/2027.

Źródło: Muzeum Krakowa (muzeumkrakowa.pl)

Pałac Potockich przy Rynku Głównym we wrześniu stawia na kobiece historie. Tematem miesiąca są „Pisarki o kobietach”, a program obejmuje spotkania autorskie, cykl Pałac Spokoju, wystawę i spacer po salwatorskiej nekropolii.

W trzecim tygodniu września w ramach stypendium „Homines Urbani” w Willi Decjusza wystąpi ukraińska poetka Lubow Jakymczuk, która zaprezentuje nowy tom „Róże i oręże”. 24 września Joanna Ostrowska opowie o pracy nad rozszerzonym wydaniem książki „Przemilczane. Seksualna praca przymusowa w czasie II wojny światowej”. 30 września zaplanowano premierowe spotkanie z Anetą Godynią o książce „Nieugięte. Jakie naprawdę były wiejskie kobiety”.

Od 11 września w Galerii Pałacu Potockich można oglądać wystawę „The Bright Depth” – prace artystów związanych z Krakowem i Frankfurtem nad Menem, zorganizowaną z okazji 35-lecia partnerstwa obu miast. Ekspozycja jest bezpłatna, czynna od środy do soboty w godz. 12.00–18.00 do 27 września. Tego dnia o godz. 18.00 finisaż obejmie oprowadzanie kuratorskie. 19 września w Pałacu wystąpi duet Die Blaue Blume – flecistka Saskia Schneider i pianistka Yukie Yamakata – z Sonatą „Undine” Carla Reineckego i Sonatą e-moll Johanna Sebastiana Bacha.

W ramach Festiwalu Krakowski Czas Kryminału 15 września Marek Krajewski opowie o nowej powieści „Droga krwi”, inaugurującej wałbrzyski cykl „Waldenburg”. Trzy dni później Weronika Mathia zaprosi do świata thrillera psychologicznego i swojej piątej powieści „Chłód”.

Źródło: Krakowskie Biuro Festiwalowe (kbf.krakow.pl)