środa, 5 sierpnia 2026 XX°C
Kartka z kalendarza

1461: urodził się król Aleksander Jagiellończyk

Redakcja Krazeta | | Kraków
1461: urodził się król Aleksander Jagiellończyk
5 sierpnia 1461 roku w Krakowie urodził się Aleksander Jagiellończyk — wielki książę litewski i król Polski, czwarty syn Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, w czasie którego panowania

5 sierpnia 1461 roku w Krakowie urodził się Aleksander Jagiellończyk — wielki książę litewski i król Polski, czwarty syn Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, w czasie którego panowania uchwalono konstytucję Nihil novi.

1461 — narodziny przyszłego króla Polski

Aleksander Jagiellończyk urodził się 5 sierpnia 1461 roku w Krakowie, na Wawelu, jako czwarty syn Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki (Habsburżanki). Był bratem kolejnych królów: Jana I Olbrachta i Zygmunta I Starego oraz św. Kazimierza. Od 1492 roku władał Wielkim Księstwem Litewskim jako ostatni wielki książę litewski znający język litewski. Po śmierci brata Jana Olbrachta 3 października 1501 roku został wybrany na króla Polski, a 12 grudnia 1501 roku koronowany w katedrze wawelskiej przez brata, prymasa Fryderyka Jagiellończyka.

1501–1506 — król Polski, Nihil novi i Wawel

Za jego panowania, na sejmie w Radomiu w 1505 roku, uchwalono konstytucję Nihil novi, na mocy której król nie mógł stanowić nowych praw bez zgody sejmu — uznawaną za fundament polskiego parlamentaryzmu. W 1504 roku rozpoczęto budowę renesansowego pałacu na zamku wawelskim; wybudowane za jego życia skrzydło północno-zachodnie kontynuował później Zygmunt I Stary. Aleksander Jagiellończyk zmarł 19 sierpnia 1506 roku w Wilnie i — wbrew swojej woli — został pochowany w katedrze wileńskiej.

Dokładnie 45 lat po narodzinach króla, 5 sierpnia 1506 roku, Litwini pod wodzą Michała Glińskiego rozbili Tatarów krymskich w bitwie pod Kleckiem — było to ostatnie wielkie zwycięstwo wojskowe odniesione za życia Aleksandra, który zmarł dwa tygodnie później.

Źródła: Wikipedia / dzieje.pl i inne