1905: Wawel dla władz cywilnych
7 sierpnia 1905 roku decyzją cesarza Franciszka Józefa austriaccy wojskowi przekazali Zamek Wawelski władzom cywilnym — rozpoczął się proces odbudowy królewskiej rezydencji.
1905 — koniec wojskowej administracji na Wawelu
Po trzecim rozbiorze Kraków trafił pod panowanie Austrii, a Wawel stał się koszarami armii austriackiej — na dziedzińcach i w komnatach stacjonowało wojsko, a zamek ulegał degradacji. 7 sierpnia 1905 roku Austriacy przekazali opuszczony przez oddziały wojskowe Zamek Wawelski władzom cywilnym Galicji. Rozpoczęła się wówczas żmudna renowacja królewskiej siedziby, trwająca wiele lat.
1905 — początek wielkiej odbudowy
Po odzyskaniu zamku przez władze cywilne ruszyły prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne, które przekształciły Wawel w zabytek i miejsce pamięci narodowej. Symbolicznym dopełnieniem procesu było późniejsze utworzenie muzeum na Wawelu. Przejęcie zamku w 1905 roku uznawane jest za jeden z ważniejszych momentów w dziejach odbudowy polskiej tożsamości w zaborze austriackim.
Krótko przed przekazaniem zamku, w 1904 roku, austriaccy żołnierze opuścili również część fortyfikacji — a sama decyzja cesarza była wynikiem wieloletnich starań polskich konserwatorów i posłów galicyjskich o przywrócenie Wawelowi charakteru reprezentacyjnego.
Źródła: Wikipedia / dzieje.pl