1914: powstał Naczelny Komitet Narodowy

16 sierpnia 1914 roku w Krakowie powstał Naczelny Komitet Narodowy — reprezentacja polityczna wszystkich polskich środowisk zaboru austriackiego, która stała się zapleczem organizacyjnym Legionów Polskich.

Porozumienie ponad podziałami

NKN utworzono z inicjatywy konserwatystów krakowskich jako efekt porozumienia konserwatystów, demokratów, narodowych demokratów, ludowców i socjalistów. Na czele komitetu stanął prezes Koła Polskiego i wieloletni prezydent Krakowa Juliusz Leo. Siedziba mieściła się w gmachu przy ul. Poselskiej, a od 1916 roku przy ul. Gołębiej.

Zaplecze Legionów

NKN popierał rozwiązanie sprawy polskiej w oparciu o Austro-Węgry i dążył do przekształcenia monarchii Habsburgów w państwo trójczłonowe. Z inicjatywy komitetu tworzono Legiony Polskie; szefem Departamentu Wojskowego był pułkownik Władysław Sikorski, a jego zastępcą m.in. Ignacy Daszyński.

Losy komitetu

Po zajęciu Lwowa przez Rosjan NKN opuścili działacze endeccy orientacji rosyjskiej. Struktury komitetu obejmowały sekcje wschodnią (Lwów) i zachodnią (Kraków). Formalnie NKN rozwiązano w październiku 1917 roku po powołaniu Rady Regencyjnej, a proces likwidacji trwał do 1920 roku.

W skład NKN wchodził Wincenty Witos — zastępca przewodniczącego Prezydium sekcji zachodniej — a reprezentantką Ligi Kobiet Galicji i Śląska była Zofia Moraczewska, żona pierwszego premiera niepodległej Polski.

• https://dzieje.pl/kalendarz-historyczny/16/8
• https://pl.wikipedia.org/wiki/16_sierpnia
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Naczelny_Komitet_Narodowy

Źródła: Wikipedia / dzieje.pl