1768: Rosjanie zajęli Kraków podczas konfederacji barskiej
17 sierpnia 1768 roku wojska rosyjskie zajęły Kraków — była to odwetowa odpowiedź Katarzyny II na zawiązaną kilka miesięcy wcześniej konfederację barską, pierwsze wielkie zbrojne wystąpienie szlachty przeciw rosyjskiej dominacji.
Miasto w ogniu konfederacji
Konfederacja barska, zawiązana 29 lutego 1768 roku w Barze na Podolu, szybko objęła swoim zasięgiem Małopolskę. 21 czerwca 1768 roku w Krakowie ogłoszono akt konfederacji krakowskiej, popierającej program barski. Miasto broniło się przed Rosjanami przez ponad miesiąc — oblężenie trwało od 27 lipca do 17 sierpnia 1768 roku, gdy wojska rosyjskie ostatecznie je zajęły.
Rosyjskie oddziały na Wawelu
Zajęcie miasta przez wojska rosyjskie oznaczało nie tylko militarną porażkę barskich rot, ale też represje wobec mieszczan i szlachty podejrzanych o sprzyjanie konfederatom. Kraków pozostawał pod rosyjską kontrolą w kolejnych miesiącach, gdy walki barskie przenosiły się w góry i na przedpola miasta.
Wstęp do rozbiorów
Oblężenia i zajęcia Krakowa przez wojska obce w XVIII wieku — wcześniej m.in. w czasie potopu szwedzkiego — coraz wyraźniej pokazywały słabość Rzeczypospolitej. Konfederacja barska, mimo że zbrojnie przegrana, uznawana jest za jedno z wydarzeń poprzedzających I rozbiór Polski w 1772 roku i za manifestację narodu w obronie suwerenności.
Bohaterem wcześniejszej, czerwcowej obrony Krakowa przed Rosjanami w 1768 roku był krakowski rajca Marcin Oracewicz — według przekazów to on strzałem z karabinu śmiertelnie ranił rosyjskiego generała podczas potyczki, w której obrońcy miasta odparli szturm wroga.
- https://pl.wikipedia.org/wiki/17_sierpnia
- https://dzieje.pl/kalendarz-historyczny/17/8
- https://en.wikipedia.org/wiki/Timeline_of_Kraków
Źródła: Wikipedia / dzieje.pl