wydanie archiwalne

Na Kazimierzu odbył się kolejny protest przeciwko planom utworzenia hotelu w kamienicach przy ul. Józefa 9 i 11 — mieszkańcy nie dają za wygraną mimo pozwolenia konserwatorskiego.

W niedzielę 23 sierpnia na ul. Józefa na Kazimierzu odbył się kolejny protest przeciwko planom utworzenia hotelu w kamienicach pod numerami 9 i 11. Uczestnicy demonstracji przekonywali, że inwestycja zmieni charakter zabytkowej dzielnicy. „Chcemy, żeby Kazimierz został taki, jaki był" — mówiła jedna z protestujących, a inni skandowali „Kraków dla mieszkańców, nie dla deweloperów".

Kilka dni wcześniej inwestor otrzymał od Małopolskiej Wojewódzkiej Konserwator Zabytków pozwolenie konserwatorskie na gruntowny remont kamienic przy ul. Józefa 9 i 11 oraz Bożego Ciała 24. Zgodnie z projektem hotel ma powstać od pierwszego piętra budynków przy ul. Józefa, natomiast na parterze mają nadal działać lokale usługowe. Podczas protestu padły ostre słowa pod adresem konserwator Katarzyny Urbańskiej.

Spór o przyszłość kamienic trwa od kilku miesięcy. Wiosną protestowali mieszkańcy oraz przedsiębiorcy, którzy nie zgodzili się na warunki nowych umów i podwyżki czynszów. Inwestor deklaruje zapewnienie lokali zastępczych oraz przywrócenie budynkom historycznego wyglądu. Pozwolenie konserwatorskie nie przesądza jeszcze ostatecznej realizacji inwestycji.

Źródło: Radio Kraków

Od środy 26 sierpnia wznowiony zostanie ruch samochodowy na ul. ks. Jancarza w Mistrzejowicach — na odcinku od ul. Parnickiego do ul. Nagłowickiej.

Dobra wiadomość dla kierowców i mieszkańców Mistrzejowic: od środy 26 sierpnia wznowiony zostanie ruch samochodowy na ul. ks. Jancarza, na odcinku od ul. Parnickiego do ul. Nagłowickiej. Otwarcie fragmentu ulicy ogłosił Zarząd Dróg Miasta Krakowa wraz z miastem.

Modernizacja ul. ks. Jancarza i Bohomolca jest prowadzona przez firmę Gülermak jako zadanie dodatkowe przy budowie nowej linii tramwajowej do Mistrzejowic (KST etap IV). Prace na tym odcinku przebiegały równolegle z układaniem torowiska i przebudową przystanków. Częściowe udostępnienie jezdni ma ułatwić komunikację w dzielnicy przed planowanym uruchomieniem linii tramwajowej.

Szczegóły dotyczące zakresu robót i organizacji ruchu publikowane są w dzienniku budowy na stronie zdmk.krakow.pl. Powrót ruchu na całą modernizowaną ulicę będzie następował etapowo wraz z postępem prac.

Źródła: Urząd Miasta Krakowa, Zarząd Dróg Miasta Krakowa (ZDM)

Zarząd Inwestycji Miejskich podpisał umowę na opracowanie koncepcji pieszo-rowerowego połączenia ul. Żabiniec z Al. 29 Listopada — dokumentację przygotuje firma Green Cities Infrastructure.

Zarząd Inwestycji Miejskich w Krakowie podpisał umowę z firmą Green Cities Infrastructure sp. z o.o. na opracowanie wielowariantowej i wielobranżowej koncepcji wraz z programem funkcjonalno-użytkowym dla połączenia pieszo-rowerowego między ul. Żabiniec a rejonem Al. 29 Listopada. Wartość zamówienia to 749 623,50 zł, a wykonawca ma 14 miesięcy na realizację zadania. W przetargu startowało dwóch wykonawców.

Wykonawca opracuje cztery warianty przebiegu trasy. Trzy zakładają połączenie ul. Żabiniec z ul. Langiewicza, różniąc się rozwiązaniami technicznymi; czwarty ma pozwolić na poprowadzenie połączenia z minimalną ingerencją w Rodzinny Ogród Działkowy „Kolejarz", jako kontynuację ul. Żabiniec w kierunku południowym, z powiązaniem z układem drogowym w rejonie ul. Rogatka.

Linie kolejowe w tym rejonie są dziś istotną barierą przestrzenną, dlatego kluczowym elementem koncepcji będzie bezpieczne przeprowadzenie ruchu pieszych i rowerzystów — w zależności od wariantu mogą to być kładka, tunel lub wiadukt. Dokumentacja obejmie też analizy geotechniczne, geodezyjne i przyrodnicze oraz uzgodnienia z gestorami sieci i zarządcami infrastruktury kolejowej. Po zakończeniu prac miasto będzie mogło ogłosić postępowanie w formule „zaprojektuj i wybuduj".

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

Po raz pierwszy finał Red Bull Dance Your Style Poland zawitał do Krakowa — 22 sierpnia Rynek Podgórski zamienił się w parkiet, na którym 16 najlepszych polskich tancerzy walczyło o wyjazd na światowy finał do Zurychu.

W sobotni wieczór na Rynku Podgórskim rywalizowało 16 tancerzy street dance'u. Bez przygotowanej choreografii i znajomości muzyki improwizowali do utworów, które poznawali w trakcie pojedynków. O przejściu do kolejnych rund decydowała publiczność.

Zwycięzcą finału został Aleks, który w ostatnim starciu pokonał Maję i będzie reprezentować Polskę podczas światowego finału Red Bull Dance Your Style w Zurychu. Wydarzenie było pierwszym tego typu finałem krajowym w historii Krakowa, a Rynek Podgórski przez jeden wieczór służył jako wielka, otwarta scena tańca.

Źródła: Urząd Miasta Krakowa, Telewizja Kraków

Kraków Airport podpisał 20 sierpnia umowę o wartości 104,5 mln zł netto na przełożenie potoku Olszanickiego i budowę zbiorników retencyjnych chroniących osiedle Olszanica przed wodami z odladzania samolotów.

Wykonawcą prac została firma INSTBUD sp. z o.o., a dokumentację projektową przygotowała krakowska spółka WLC Inżynierowie sp. z o.o., sp.k. Prace przy regulacji przebiegu potoku na terenie lotniska potrwają 54 tygodnie od podpisania umowy, a całość inwestycji zakończy się po 22 miesiącach. Potok Olszanicki w granicach lotniska, na długości 2,6 km, zostanie poprowadzony dwoma kolektorami o średnicy 1,4 m każdy, całkowicie oddzielonymi od wód opadowych z kanalizacji deszczowej lotniska.

Prezes Kraków Airport Łukasz Strutyński podkreśla, że działania prośrodowiskowe i rozwój strategicznej infrastruktury lotniska muszą iść w parze. Umowa przeciągała się z powodów proceduralnych — postępowań w Krajowej Izbie Odwoławczej oraz przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Oczekiwany efekt dla sąsiadów lotniska ma przynieść sezon zimowy 2027/28.

W ramach inwestycji powstaną m.in. podziemne zbiorniki retencyjne na wody z procesów odladzania, punkt zrzutu ścieków sanitarnych ze statków powietrznych oraz cztery zbiorniki na paliwo lotnicze. Zanieczyszczone wody trafią do oczyszczalni w Płaszowie, a Kraków Airport nie wyklucza w przyszłości budowy własnej oczyszczalni ścieków przemysłowych — przetarg na studium wykonalności takiej inwestycji został już ogłoszony.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

24 sierpnia 1920 roku w Paryżu zmarł Edward Goldstein — uczestnik powstania styczniowego i kolekcjoner, który w 1909 roku przekazał swój bogaty zbiór dzieł sztuki miastu Kraków i Muzeum Narodowemu.

1920 — Śmierć Edwarda Goldsteina

Edward Goldstein, lekarz i antropolog, w 1863 roku przyłączył się w Krakowie do powstania styczniowego i walczył w szeregach żuawów śmierci m.in. pod Chrobrzem i Grochowiskami, gdzie został ranny. Po powstaniu emigrował do Paryża, gdzie przez ponad 40 lat gromadził kolekcję dzieł sztuki, starodruków, porcelany i militariów. W 1909 roku ofiarował zbiór miastu Kraków i został mianowany kustoszem Muzeum Narodowego. Po wybuchu I wojny światowej popadł w niedostatek, ale nie sprzedał zbiorów, uznając, że należą już do Krakowa. Zmarł 24 sierpnia 1920 roku w polskim przytułku św. Kazimierza w Paryżu.

1807 — Śmierć biskupa Lenczowskiego

24 sierpnia 1807 roku zmarł Jan Kanty Lenczowski, biskup pomocniczy diecezji krakowskiej dla okręgu lubelskiego (1767–1807). Doktor obojga praw, dziekan kolegiaty lubelskiej oraz kanonik chełmski i krakowski, pełnił funkcje kościelne do niemal ostatnich dni życia.

Kolekcja Goldsteina stała się jednym z fundamentów zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie — część jego starodruków i rękopisów do dziś jest prezentowana na wystawach poświęconych bibliotece kolekcjonera.

• https://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Goldstein
• https://mnk.pl/en/exhibitions/the-edward-goldstein-library
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kanty_Lenczowski

Źródła: Wikipedia, Muzeum Narodowe w Krakowie

24 sierpnia 1847 roku urodził się w Warszawie Tomasz Pryliński — architekt, który w latach 1875–1879 przeprowadził przebudowę krakowskich Sukiennic i pozostawił po sobie nowatorską dokumentację fotograficzną zamku na Wawelu.

1847 — Narodziny Tomasza Prylińskiego

Tomasz Bartłomiej Pryliński urodził się 24 sierpnia 1847 roku w Warszawie, ale niemal całą karierę zawodową związał z Krakowem, gdzie osiadł w 1872 roku. Jako architekt i konserwator zabytków przeprowadził restaurację Sukiennic (1875–1879), która nadała im obecny, malowniczy wygląd, a także restaurował dom Jana Matejki przy ul. Floriańskiej 41 i kościół Wizytek. Zaprojektował m.in. gmach „Florianki" przy ul. Basztowej, dom Ubogich im. Helclów oraz sarkofag Józefa Ignacego Kraszewskiego na Skałce. Zlecono mu też przygotowanie planów restauracji Zamku Królewskiego na Wawelu, do której wykonał pionierską w owych czasach dokumentację fotograficzną. Zmarł w 1895 roku i spoczął na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

1900 — Śmierć Wacława Koniuszki

24 sierpnia 1900 roku w Zakładzie Helclów w Krakowie zmarł malarz Wacław Józef Koniuszko. Kształcił się w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Feliksa Szynalewskiego, Władysława Łuszczkiewicza i Jana Matejki, a następnie w monachijskiej Akademii Sztuk Pięknych, skąd wrócił ze srebrnymi medalami. Po powrocie do Krakowa zapadł na nieuleczalną chorobę i niemal całkowicie zaprzestał malować; jego przyjaciel Leon Wyczółkowski uwiecznił go na obrazie „Stańczyk" (1898). Koniuszko został pochowany na cmentarzu Rakowickim.

Przebudowa Sukiennic przez Prylińskiego budziła kontrowersje — łączyła elementy neogotyku i neorenesansu — ale to właśnie jej zawdzięczamy dzisiejszy wygląd jednego z symboli Krakowa.

• https://pl.wikipedia.org/wiki/Tomasz_Pryliński
• https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/en/zespol/-/zespol/167636
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Wacław_Koniuszko
• https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/waclaw-jozef-koniuszko-1854-1900-malarz

Źródła: Wikipedia, Archiwa Państwowe, IPSB

Największy festiwal kulinarny w Polsce, Gastro Miasto Kraków, wraca na Bulwar Czerwieński w ostatni weekend sierpnia — 28–30 sierpnia odbędzie się czwarta, finałowa edycja sezonu 2026.

W weekend 28–30 sierpnia Bulwar Czerwieński pod Wawelem zamieni się po raz ostatni w tym sezonie w plenerowe miasteczko smaków. Gastro Miasto to największy festiwal kulinarny w Polsce, który czterokrotnie zagościł na bulwarze w 2026 roku; sierpniowa odsłona zamyka cykl.

Wśród wystawców pojawią się znane krakowskie lokale i szefowie kuchni, a w programie są m.in. Strefa Sera z warsztatami i degustacjami, Strefa Rękodzieła oraz Strefa Dzieci. Po godzinie 22.00 festiwal przechodzi w silent disco z widokiem na oświetlony Zamek Królewski.

Festiwal działa w stałych godzinach: piątek 16.00–1.00, sobota 12.00–1.00, niedziela 12.00–22.00. Wstęp na wszystkie edycje jest wolny.

Źródła: Turystyka Kraków – kalendarz wydarzeń, Kulinarny Kraków (UM Kraków)

Centrum Kultury Żydowskiej na Kazimierzu ogłosiło wrześniowy program z cyklu „Bajit Chadasz” — wykłady, koncerty, spotkania autorskie i projekcje filmowe wokół historii i kultury Żydów w Polsce.

Program otworzy 3 września projekcja dokumentu „Ukraina – narodziny narodu” Jerzego Hoffmana. 8 września CKŻ poświęci wieczór 70-leciu Piwnicy Pod Baranami — wspomnienia Tadeusza Kwinty oraz dwa filmy dokumentalne z archiwów. Dzień później, 9 września, odbędzie się koncert „Dźwięki z oddali” poświęcony ofiarom II wojny światowej.

W programie także: 16 września wieczór wspomnień o Rafaelze F. Scharfie, 17 września projekcja „Pół żartem, pół serio” na 120. rocznicę urodzin Billy'ego Wildera, 23 września spotkanie z Edwardem Pasiewiczem wokół powieści „Czarne wesele” oraz 30 września wykład dr. Artura R. Juszczaka „Żyd na cenzurowanym”. Wszystkie wydarzenia zaczynają się o godz. 18.00, wstęp wolny.

Źródła: Urząd Miasta Krakowa, Centrum Kultury Żydowskiej

Muzeum Lotnictwa Polskiego rozpoczęło inwestycję „Aleja Migów – odnowa” — wieloetapowy projekt ochrony ekspozycji plenerowej przy 22 stanowiskach dla samolotów.

W ramach projektu na ekspozycji plenerowej muzeum powstaną nowe zadaszenia, stabilne nawierzchnie, oświetlenie, mała architektura i strefa wypoczynku. To nie kosmetyczna zmiana, ale kompleksowa ochrona zabytkowych statków powietrznych i stworzenie im nowoczesnych warunków prezentacji.

Aleja Migów to jedna z najbardziej charakterystycznych części plenerowej ekspozycji Muzeum Lotnictwa Polskiego na terenie dawnego lotniska Rakowice–Czyżyny. Termin zakończenia prac nie został jeszcze ogłoszony.

Źródło: Muzeum Lotnictwa Polskiego

Widowisko słowno-muzyczne „Poezja witraży”, oparte na korespondencji Stanisława Wyspiańskiego z muzyką Stanisława Radwana, odbędzie się 23, 24 i 25 września o godz. 20.30 w bazylice św. Franciszka z Asyżu.

Scenariusz widowiska autorstwa Jacka Popiela powstał na kanwie listów Stanisława Wyspiańskiego, muzykę skomponował zmarły przed trzema laty Stanisław Radwan — kompozytor od lat zafascynowany twórczością autora „Wesela”. Przedsięwzięcie jest hołdem dla obu artystów, związanych z Krakowem.

Pierwsza wersja „Poezji witraży” miała prapremierę w 2007 r., w kulminacyjnym momencie Roku Wyspiańskiego; teksty artysty interpretował wówczas Andrzej Seweryn. Bilety można kupić w kasie Filharmonii Krakowskiej oraz online.

Źródła: Urząd Miasta Krakowa, Filharmonia Krakowska

Instytut Kultury Willa Decjusza zaprasza 30 sierpnia na „Odwiedziny u Marceliny” — dzień wydarzeń inspirowany postacią Marceliny Czartoryskiej, uczennicy i przyjaciółki Fryderyka Chopina.

Program rozpocznie o godz. 10.00 spacer detektywistyczny dla dzieci 9–11 lat, o 11.30 warsztaty mozaiki artystycznej (10+). Willę będzie można zwiedzać z przewodnikiem o 12.00 (po polsku) i 13.30 (po angielsku). O godz. 16.00 zaplanowano wernisaż wystawy „Szkice z Paryża” Beaty Zuby z oprowadzaniem autorskim.

Wieczorem o godz. 18.00 odbędzie się recital fortepianowy „Kraków–Paryż” — polsko-francuski dwugłos muzyczny, nawiązujący do związków księżnej z obiema stolicami. Partnerem projektu jest paryskie stowarzyszenie Tempo Chopin. Wstęp wolny, na wydarzenia obowiązują wejściówki udostępniane na tydzień przed imprezą. „Odwiedziny u Marceliny” to pierwsza odsłona tegorocznej edycji — kolejna część programu zaplanowana na ostatnią niedzielę września.

Źródła: Urząd Miasta Krakowa, Radio Kraków

Na Placu św. Ducha można oglądać plenerową wystawę „Zielone przestrzenie Krakowa”, która pokazuje, jak drzewa i zieleń zmieniają miejską przestrzeń i wpływają na jakość życia mieszkańców.

Wystawę przygotowało Biuro Architekta Miasta Krakowa z merytoryczną i plastyczną koncepcją zespołu Ogrodniczki Miejskiej. Ekspozycja przybliża m.in. program „Wielkie odbetonowanie Krakowa” — dla blisko 80 lokalizacji przygotowano projekty obejmujące ponad 105 tys. m² miejskiej przestrzeni, z planem zieleni na 23 tys. m² nieprzepuszczalnych nawierzchni i nowymi nasadzeniami wzdłuż ulic.

Wystawa tłumaczy także zasadę 3–30–300: każdy mieszkaniec powinien widzieć z okna co najmniej trzy dorosłe drzewa, mieszkać w okolicy, gdzie korony drzew pokrywają min. 30 proc. powierzchni, i mieć dostęp do parku w odległości do 300 metrów. Ekspozycję można oglądać do 6 września.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa