30 sierpnia 1505: zmarła Elżbieta Rakuszanka

Redakcja Krazeta | niedziela, 30 sierpnia 2026 | Kraków

30 sierpnia 1505 roku w Krakowie zmarła Elżbieta Rakuszanka — królowa Polski, żona Kazimierza IV Jagiellończyka, zwana matką królów.

1505 — Śmierć królowej Elżbiety

Elżbieta Rakuszanka, córka króla niemieckiego i węgierskiego Albrechta II Habsburga, 10 lutego 1454 roku poślubiła w katedrze wawelskiej Kazimierza IV Jagiellończyka; małżeństwo pobłogosławił św. Jan Kapistran. Urodziła trzynaścioro dzieci, a czterej jej synowie zostali królami: Jan I Olbracht, Aleksander Jagiellończyk, Zygmunt I Stary oraz Władysław II, władca Czech i Węgier — stąd jej przydomek. Zmarła 30 sierpnia 1505 roku w Krakowie i została pochowana w kaplicy Świętego Krzyża w katedrze na Wawelu.

1803 — Nominacja biskupa krakowskiego

Tego samego dnia, 298 lat później, cesarz austriacki Franciszek I mianował biskupem krakowskim Andrzeja Gawrońskiego — byłego jezuitę, astronoma i współtwórcę polskiej terminologii matematycznej, działającego wcześniej na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego. Gawroński rządził diecezją krakowską w latach 1804–1813 i również spoczął w katedrze wawelskiej.

W 1973 roku z inicjatywy metropolity krakowskiego kardynała Karola Wojtyły otwarto grób Elżbiety Rakuszanki na Wawelu. Badania jej szczątków pozwoliły naukowcom w przybliżeniu odtworzyć wygląd królowej; ponowny pogrzeb odbył się 17 października 1973 roku.

Źródła: dzieje.pl i inne