3 września 1941: pierwsza masowa zagaza Cyklonem B

3 września 1941 roku w KL Auschwitz Niemcy dokonali pierwszej masowej egzekucji przy użyciu Cyklonu B — zginęło około 600 jeńców sowieckich i 250 chorych Polaków.

1941 — blok 11: próba masowego mordu

Po wieczornym apelu w 28 celach w podziemiach bloku 11 niemieccy oprawcy umieścili 600 jeńców sowieckich, 250 chorych Polaków ze szpitala obozowego oraz 10 więźniów z karnej kompanii. Okna piwnic zasypano ziemią, po czym wrzucono gaz — cyjanowodór, wcześniej stosowany tylko do dezynfekcji. Następnego ranka esesman Gerhard Palitzsch stwierdził, że część więźniów jeszcze żyje; Niemcy użyli gazu ponownie i zaryglowali drzwi. W nocy z 4 na 5 września nie żył już nikt.

Egzekucja z 3 września była pierwszą masową próbą uśmiercania Cyklonem B — metodą, którą wkrótce przeniesiono do prowizorycznej komory gazowej w Brzezince, a potem do wielkich komór połączonych z krematoriami.

Pod koniec sierpnia 1941 roku Niemcy testowali już gaz w podziemiach bloku 11: najpierw zamordowano ok. 30 osób w jednej z ciemnic, potem ok. 100 jeńców stłoczonych w sześciu celach. Pomysł użycia Cyklonu B do mordowania ludzi złożył zastępca komendanta obozu Karl Fritzsch. Do końca istnienia obozu Niemcy odebrali przy użyciu Cyklonu B życie setkom tysięcy ludzi, głównie Żydów — w kompleksie Auschwitz zgładzili łącznie co najmniej 1,1 mln ludzi.

• dzieje.pl — Kalendarz historyczny 3 września
• dzieje.pl — 80 lat temu Niemcy po raz pierwszy użyli w Auschwitz cyklonu B
• Przystanek Historia (IPN) — Oswobodzenie KL Auschwitz: między pamięcią a propagandą

Źródła: dzieje.pl, Przystanek Historia (IPN)