5 września 1917: zmarł Marian Smoluchowski

5 września 1917 roku w Krakowie zmarł Marian Smoluchowski — fizyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, współtwórca teorii ruchów Browna i jeden z najwybitniejszych polskich uczonych początku XX wieku.

1946 — Trybunał skazał komendanta Płaszowa

5 września 1946 roku Najwyższy Trybunał Narodowy w Krakowie ogłosił wyrok śmierci na Amona Götha, komendanta obozu koncentracyjnego Płaszów i likwidatora gett w Krakowie i Tarnowie. Wyrok wykonano tydzień później na Montelupich.

1926 — piłkarski historyczny wieczór

5 września 1926 roku na starym stadionie Wisły rozegrano pierwszy finał Pucharu Polski. Wisła Kraków wygrała ze Spartą Lwów 2:1 po bramce Henryka Reymana oddanej na 23 sekundy przed końcowym gwizdkiem.

Smoluchowski był nie tylko teoretykiem — jako wspinacz w 1894 roku dokonał pierwszego polskiego wejścia granią Zmutt na Matterhornie. Jego nazwiskiem nazwano krater księżycowy, a najwyższą nagrodą Polskiego Towarzystwa Fizycznego jest ustanowiony ku jego czci Medal Mariana Smoluchowskiego.

• Wikipedia — Marian Smoluchowski
• dzieje.pl — Kalendarz historyczny 5 września
• dzieje.pl — Konferencja w Senacie w 100. rocznicę śmierci Mariana Smoluchowskiego

Źródła: Wikipedia (pl) i inne