wydanie archiwalne

We wtorek wieczorem, podczas lotu z Trondheim do Krakowa, jeden z pasażerów palił papierosa w toalecie samolotu i nie stosował się do poleceń załogi. Kapitan maszyny poprosił o pomoc Straż Graniczną. Po lądowaniu na lotnisku Kraków-Balice pasażer opuścił pokład w asyście funkcjonariuszy, ale jego zachowanie jeszcze się pogorszyło.

Podczas przemieszczania się do samochodu służbowego mężczyzna zaczął zachowywać się agresywnie i nie wykonywał poleceń funkcjonariuszy. Został przymusowo doprowadzony do pomieszczeń służbowych, gdzie podjęto decyzję o jego zatrzymaniu. Badanie wykazało w jego organizmie 0,65 mg/l alkoholu. Dzień później przeprowadzono czynności procesowe, a pasażer został dodatkowo ukarany przez Straż Graniczną grzywną.

Źródło: Komenda Miejska Policji w Krakowie

Od piątku, 11 września, mieszkańcy Krakowa głosują w 13. edycji budżetu obywatelskiego. Do rozdysponowania jest rekordowa pula 54 milionów złotych, przeznaczona na projekty dzielnicowe i ogólnomiejskie zgłoszone przez samych mieszkańców. Głosowanie symbolicznie otworzył pełniący funkcję prezydenta Krakowa Stanisław Kracik i potrwa do 28 września.

— Kwota tegorocznego budżetu obywatelskiego jest pokaźna, co wynika z tego, że rok do roku rośnie budżet miasta i to pół procent zamienia się dziś w 54 mln zł. Z tej puli, zamiast jednej dużej inwestycji, sfinansowanych zostanie dziesiątki projektów, które zgłosili sami mieszkańcy — mówił Kracik podczas konferencji prasowej, na której towarzyszyła mu reprezentacja Młodzieżowych Ambasadorów Budżetu Obywatelskiego.

Tegoroczne głosowanie odbywa się według nowych zasad, mających zwiększyć przejrzystość procesu i reprezentatywność wyników. Każda osoba uprawniona może oddać głos maksymalnie na sześć projektów: trzy dzielnicowe i trzy ogólnomiejskie. Aby głos został uznany za ważny, trzeba wskazać co najmniej jeden projekt w każdej z tych kategorii. Każdemu wybranemu projektowi przydziela się od 1 do 3 punktów.

Głosować można najwygodniej przez stronę budzet.krakow.pl oraz po raz pierwszy również przez aplikację mKraków — wystarczy wybrać kafelek „Obywatelski Kraków", a następnie „Budżet obywatelski". Tradycjonaliści mogą skorzystać ze stacjonarnych punktów głosowania, funkcjonujących wyłącznie w przestrzeniach zarządzanych przez miasto i obsługiwanych przez pracowników urzędu oraz miejskich jednostek. Głos będzie można też oddać podczas wybranych wydarzeń plenerowych w mieście.

Lista wszystkich projektów dopuszczonych do głosowania jest dostępna na stronie budzet.krakow.pl.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa (krakow.pl), komunikat z 11 września 2026

W dniach 8-10 września 2026 roku Kraków gościł I Mistrzostwa Polski w Ratownictwie Medycznym Strażaków PSP „Mistrzowie Ratunku Kraków 2026". Miasto na trzy dni stało się stolicą ratownictwa medycznego Państwowej Straży Pożarnej. Na start stanęły najlepsze zespoły ratownicze z całego kraju, które rywalizowały w dwóch kategoriach: Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy oraz Ratowników Medycznych.

Organizatorem wydarzenia była Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie. Zawodnicy mierzyli się w realistycznych scenariuszach opartych na rzeczywistych zdarzeniach ratowniczych — przygotowane pozoracje i zadania wymagały wiedzy, opanowania, skutecznej komunikacji oraz pracy pod presją czasu. Celem mistrzostw było nie tylko wyłonienie najlepszych drużyn, ale przede wszystkim doskonalenie umiejętności ratowniczych, wymiana doświadczeń między strażakami z całej Polski, promocja najwyższych standardów ratownictwa medycznego oraz integracja środowiska ratowniczego.

Źródło: Komenda Miejska PSP w Krakowie

Strażnicy miejscy z Krakowa interweniowali w rejonie Placu Wolnica po zgłoszeniu dotyczącym rowerzysty, którego zachowanie wzbudziło niepokój jednego z City-Helpersów. Mężczyzna został zauważony na wysokości ul. Meiselsa — przejeżdżał od jednej strony jezdni do drugiej, nie stosując się do obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Wcześniejsze zgłoszenie dotyczyło także jego zachowania na konstrukcji fontanny przy Placu Wolnica.

Strażnicy zatrzymali mężczyznę do kontroli. Podczas rozmowy przyznał, że nie ma przy sobie dokumentów, a zapytany o alkohol powiedział, że wypił dwa piwa. Przeprowadzone badanie potwierdziło obecność alkoholu w organizmie. Na miejsce wezwano policjantów, którzy przejęli dalsze czynności. Po zakończeniu interwencji strażnicy sprawdzili fontannę — nie stwierdzili żadnych uszkodzeń.

Źródło: Straż Miejska Miasta Krakowa

— Kraków ma mocną renomę, ale to nie znaczy, że na tej renomie przejedziemy kolejne dziesięć lat — mówi Daria Gosek-Popiołek, kandydatka Lewicy w przedterminowych wyborach prezydenta Krakowa. Jej zdaniem miasto powinno być partnerem dla dużego biznesu, pracowników i uczelni, a zamiast „fasadowych instytucji, spotkań i przemówień na galach" rzeczywiście włączyć się w dialog z biznesem, aktywnie poszukiwać inwestorów i zapewniać firmom stabilne warunki funkcjonowania.

Kandydatka wskazuje, że kluczowa jest komunikacja — nie tylko między miastem a dużymi firmami, ale także między specjalistami a inwestorami. Jej zdaniem pole do poprawy w relacjach gospodarka–samorząd w Krakowie jest spore, a miasto ma w tym obszarze dużą rolę do odegrania.

Wypowiedź wpisuje się w trwającą kampanię przedterminowych wyborów prezydenckich, w której gospodarcze priorytety kandydatów — od przyciągania inwestycji po wsparcie startupów i MŚP — stają się jednym z głównych tematów debaty publicznej w mieście.

Źródło: Radio Kraków

Rocznice 12 i 13 września splatają w tej kartce trzy wątki krakowskiej historii: literacki, miejski i sądowy. Przełomowym wydarzeniem jest 105. rocznica urodzin Stanisława Lema — najczęściej tłumaczonego polskiego pisarza, który mimo że urodził się we Lwowie (12 lub 13 września 1921 r.), przez większą część życia był związany z Krakowem, gdzie zmarł 27 marca 2006 r. i gdzie spoczywa na cmentarzu Salwatorskim.

Tego dnia w Krakowie

• 12 września 1792 r. — Maciej Bajer został prezydentem Krakowa. Objął urząd w dramatycznym okresie obrad Sejmu Wielkiego, na kilka miesięcy przed II rozbiorą Polski.
• 13 września 1866 r. — prezydentem Krakowa został Józef Dietl, wybitny lekarz i profesor UJ, pierwszy prezydent wybrany po odzyskaniu przez miasto autonomii galicyjskiej. Przeprowadził m.in. modernizację kanalizacji i wodociągów oraz walkę z epidemią tyfusu.
• 13 września 1946 r. — w więzieniu przy ul. Montelupich wykonano wyrok śmierci na Amonie Göthu, nazistowskim zbrodniarzu i komendancie obozu w Płaszowie, skazanym przez Najwyższy Trybunał Narodowy za ludobójstwo.

Ciekawostka

Lem przez całe życie żywił niechęć do ekranizacji swoich dzieł — "Solaris" Tarkowskiego nazywał "chałą". Jego imieniem nazwano planetoidę oraz pierwszego polskiego satelitę naukowego.

Źródła: Wikipedia, dzieje.pl

Targi w Krakowie udostępniły bezpłatny e-book „Posmakuj Kraków” — przewodnik kulinarny po mieście, stworzony we współpracy z Kati Płachecką, dziennikarką kulinarną prowadzącą portal krakowfood.pl oraz autorką konta @krakowfood.kati, największego na Instagramie serwisu o gastronomii Krakowa i Małopolski. Przewodnik jest częścią strategii „bleisure” organizatora targów, konferencji i kongresów w EXPO Kraków — odpowiada na potrzeby gości biznesowych, którzy poza udziałem w wydarzeniach chcą poznać miasto od strony kulinarnej.

Publikacja podzielona jest według pór dnia i okolic miasta. W sekcji śniadaniowej znalazły się sprawdzone krakowskie śniadaniownie serwujące posiłki codziennie, m.in. Galeria Tortów Artystycznych na Zabłociu, znana z wypieków półfrancuskich, Poranki na Kazimierzu przy placu Bawół, Fornir przy ulicy Długiej z kanapkami na chlebie własnego wypieku i produktami ze Starego Kleparza oraz Tartelette przy ulicy Stradomskiej, łącząca tradycyjne cukiernictwo z paryskim rzemiosłem ciastkarskim. W opisach każdego lokalu pojawiają się wzmianki o pobliskich atrakcjach — od Fabryki Schindlera po Barbakan i Wawel — co ułatwia łączenie kulinarnego planu ze zwiedzaniem.

Przewodnik dostępny jest w formie online oraz jako plik PDF do pobrania ze strony Targów w Krakowie. To praktyczna lektura nie tylko dla wystawców i uczestników targów HORECA i ENOEXPO, ale również dla mieszkańców szukających nowych adresów na śniadanie, kawę i coś słodkiego. Przewodnik pozostaje dostępny na stałe na stronie organizatora, a do listopadowych targów gastronomicznych w EXPO Kraków jest jeszcze sporo czasu na kulinarne rozeznanie w mieście.

Źródło: Targi w Krakowie (targi.krakow.pl)

24. edycja festiwalu Sacrum Profanum odbędzie się w Krakowie między 6 a 11 listopada 2026 roku. Krakowskie Biuro Festiwalowe ogłosiło program główny wydarzenia pod hasłem „Rytuał”, które wyznacza główną linię tegorocznej odsłony.

Sercem programu będzie wspólna instalacja koreańsko-polskiej pary artystów – Si On oraz Jakuba Ziółkowskiego, stworzona w Cricotece. Wielkoformatowe malowane tkaniny i humanoidalne figury z używanych ubrań zbudują przestrzeń przywodzącą na myśl rytualny namiot, zawieszony między galerią a miejscem obrzędu. W ramach pasma Rytuał odbędą się sześć koncertów, m.in. z udziałem Timothy'ego Archambaulta, Eyvinda Kanga, Jessiki Kenney, Madhuvanti Pal oraz zespołu WCIAS.

W wieczornej części festiwal przeniesie się do miejsc na co dzień wypełnionych ciszą: Sinfonietta Cracovia wraz z Kateriną Gryvul i Agatą Zemlą zabiorą publiczność w podróż inspirowaną malarstwem Józefa Chełmońskiego, a Chór Polskiego Radia zanurzy słuchaczy w muzyce Krzysztofa Pendereckiego w Czytelni Głównej Biblioteki Jagiellońskiej. Finałem będzie „Come to the Edge!” Cecilie Ore – kompozycja z dedykacją dla przeciwniczek reżimu Putina.

Źródło: Krakowskie Biuro Festiwalowe – Sacrum Profanum 2026: moc rytuału. Ogłaszamy program główny

W dniach 15-19 września 2026 r. w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie odbędzie się czwarta edycja Akademii Dziedzictwa dla Ukrainy – projektu szkoleniowego skierowanego do osób pracujących w ukraińskim sektorze kultury. Tegoroczna odsłona będzie poświęcona nowym mediom i technologiom w instytucjach kultury, ze szczególnym uwzględnieniem grywalizacji, projektowania gier oraz wykorzystania sztucznej inteligencji.

Akademia została zainicjowana w 2023 roku z inicjatywy MCK w dialogu z przedstawicielami ukraińskiego sektora kultury. Jej celem jest praktyczne wsparcie specjalistów chroniących dziedzictwo w warunkach wojny – dokumentujących straty, przygotowujących się do odbudowy i szukających nowych sposobów docierania do publiczności.

Uczestnicy wezmą udział w warsztatach dotyczących grywalizacji i projektowania gier, poznają możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji oraz nauczą się tworzenia skutecznych promptów. Ważną częścią programu będą wizyty studyjne, m.in. w EduVRGameLab na Akademii Górniczo-Hutniczej oraz w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius.

– Dziedzictwo potrzebuje dziś nie tylko ochrony, ale także nowych sposobów opowiadania – mówi dr Michał Wiśniewski, kierownik Ośrodka Edukacji Akademii Dziedzictwa MCK.

Źródło: Międzynarodowe Centrum Kultury – IV edycja Akademii Dziedzictwa dla Ukrainy

Muzeum Narodowe w Krakowie otrzymało podwójne wyróżnienie podczas gali Wydarzenie Historyczne Roku 2025, organizowanej po raz 19. przez Muzeum Historii Polski pod honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Gala odbyła się 9 września 2026 roku.

Krakowska instytucja została doceniona w kategorii wydarzenie historyczne roku, a dodatkowo otrzymała Nagrodę Jury za cykl „4 x Nowoczesność”. W tegorocznej edycji plebiscytu zgłoszono ponad 250 projektów, z których do finału zakwalifikowano 15 przedsięwzięć w trzech kategoriach: „Wydarzenie”, „Wystawa” oraz „Edukacja”.

To jeden z najważniejszych konkursów poświęconych popularyzacji historii w Polsce. Dla Muzeum Narodowego w Krakowie, opiekującego się zbiorem liczącym ponad milion eksponatów, podwójne wyróżnienie stanowi potwierdzenie, że łączenie historii, sztuki i nowoczesnego podejścia do muzealnictwa znajduje uznanie zarówno w oczach jury, jak i odbiorców. Muzeum podkreśla, że nagrody motywują do dalszego rozwijania projektów łączących historię z nowoczesnym doświadczeniem muzealnym.

Źródło: Muzeum Narodowe w Krakowie – Podwójne wyróżnienie dla MNK