wydanie archiwalne

Kraków włącza się w Europejski Tydzień Mobilności, który potrwa od 16 do 22 września pod hasłem „Mobilność dla każdego”. Miasto przygotowało wydarzenia dla mieszkańców w każdym wieku, a ich tematyka koncentruje się wokół codziennych wyborów transportowych i ich wpływu na jakość powietrza.

W programie znalazły się m.in. piknik edukacyjno-informacyjny „Wszystko o transporcie” (17 września, godz. 10.00–14.00, dziedziniec Muzeum Inżynierii i Techniki przy ul. św. Wawrzyńca 15) oraz wirtualne przejażdżki symulatorem tramwaju NGT6 w Katedrze Pojazdów Szynowych Politechniki Krakowskiej (17 września, godz. 14.00–17.00). Zajęcia edukacyjne w Krakowskim Centrum Edukacji Klimatycznej przy ul. Wielopole 17a potrwają przez cały tydzień.

Największe wydarzenia zaplanowano na niedzielę 20 września: 10. Wielką Lekcję Ekologii na terenach zielonych przy TAURON Arenie Kraków (godz. 11.00–19.00) oraz paradę zabytkowych tramwajów organizowaną przez MPK. Miejskie bezpłatne kontrole rowerowe odbędą się 16 września na Rondzie Mogilskim i 20 września przy TAURON Arenie.

Kulminacją będzie Europejski Dzień Bez Samochodu 22 września – tego dnia przejazdy komunikacją miejską będą bezpłatne. Dla kierowców 12 września działało Miasteczko Bezpiecznej Jazdy na parkingu przy Centrum Handlowym M1.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

W trakcie służby 13 września 2026 roku Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie odnotowała 20 interwencji. Wśród nich były 2 pożary, 13 miejscowych zagrożeń oraz 5 alarmów fałszywych. Statystyka pokazuje typowy obraz dnia w Krakowie — większość wezwań to nie pożary, lecz miejscowe zagrożenia, m.in. wypadki, zalania czy zdarzenia zagrażające życiu i zdrowiu.

Od początku roku krakowscy strażacy interweniowali już 13 151 razy, w tym przy 1 970 pożarach i 9 574 miejscowych zagrożeniach; odnotowano też 1 607 alarmów fałszywych. Dla porównania w całym 2025 roku było to 15 946 interwencji, a rok wcześniej 16 932.

Alarmy fałszywe stanowią stały problem — każdy z nich angażuje zastępy, które w tym czasie mogłyby nieść pomoc w rzeczywistym zagrożeniu. Służby apelują o rozwagę przy zgłaszaniu zdarzeń, zwłaszcza dotyczących czujek dymu i zadymień w budynkach mieszkalnych.

Źródło: Komenda Miejska PSP w Krakowie

W niedzielę 20 września krakowskie torowiska opanuje Parada Tramwajów z okazji 125. rocznicy uruchomienia tramwaju elektrycznego w Krakowie. Historyczne i współczesne wagony wyruszą z zajezdni Podgórze przy ul. J. Brożka 3 o godz. 11.00.

Trasa parady prowadzi przez centrum: ul. Wadowicką, Kalwaryjską, Krakowską, Stradomską, św. Gertrudy, Westerplatte, Lubicz, Mogilską, Al. Jana Pawła II, Pl. Centralny i Al. Solidarności do zajezdni tramwajowej Nowa Huta przy ul. Ujastek 12. Wsiadanie na terenie zajezdni Podgórze zaplanowano od 10.30, a na trasie wyznaczono jedno miejsce postoju — Rondo Mogilskie.

W paradzie pojadą najstarsze wagony z kolekcji MPK, w tym SN1, znany jako „Gracówka”, oraz SN2, SN3 i SN4. Zaprezentowany zostanie też unikatowy wagon doczepny typu LOWA. Do Krakowa przyjadą tramwaje z Warszawy, Poznania, Wrocławia, Gdańska, Śląska, a także z Norymbergi, Wiednia i Düsseldorfu. Przejazd historycznymi wagonami będzie bezpłatny — uczestnicy otrzymają pamiątkowe bilety.

Parada pierwotnie miała się odbyć w czerwcu, ale ze względu na bardzo wysokie temperatury została przeniesiona na wrzesień. Dodatkowo 13 września po raz ostatni w tym roku kursowały dodatkowe linie Krakowskiej Linii Muzealnej — tramwajowa nr 51 i autobusowa nr 538 — a stała linia nr 0 będzie jeździć do 27 września.

Źródło: Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne SA w Krakowie

MPK w Krakowie nie rezygnuje z modernizacji obiektów przy ul. Rzemieślniczej w Podgórzu. W pierwszym przetargu z początku roku nie udało się wybrać wykonawcy, bo oferty przekroczyły zabezpieczone środki. Ogłoszono więc nowe postępowanie na przebudowę starego budynku od strony ul. Rzemieślniczej, który zamieni się w nowoczesną halę Stacji Obsługi i Remontów dla tramwajów.

Na dachu hali zamontowane zostaną panele fotowoltaiczne, a w środku pojawi się nowoczesne wyposażenie, m.in. podnośnik torowy podnoszący tramwaj razem z torowiskiem, odsuwana sieć trakcyjna, obrotnice i suwnice. Hala z czterema torami posłuży do serwisów i przeglądów tramwajów różnego typu, w tym dwukierunkowych oraz najdłuższych, ponad 43-metrowych. Początek prac zaplanowano na przełom 2026 i 2027 roku.

Kolejny etap inwestycji w zajezdni Podgórze obejmie remont infrastruktury podziemnej, budowę zbiorników retencyjnych oraz remont i przebudowę kilkunastu torów; został przełożony na 2027 rok, a prace powinny wystartować w drugim kwartale. Przetarg na te roboty także zostanie ogłoszony jeszcze w tym roku.

Modernizacja Stacji Obsługi Tramwajów Podgórze trwa od ubiegłego roku. W 2025 roku wybudowano tor obwodowy poprawiający przejazdy tramwajów oraz podstację trakcyjną o mocy 5 MW, która zwiększa stabilność energetyczną stacji. Inwestycje MPK są elementem przygotowań do eksploatacji nowych tramwajów PESA Bydgoszcz, które trafią do Krakowa w latach 2028–2029.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

Sto dwanaście lat temu — 14 września 1914 roku — mieszkańcy Krakowa dowiedzieli się, że ich miasto staje się twierdzą w stanie wojennym. To dzień, który otworzył jeden z najtrudniejszych okresów w nowożytnej historii miasta.

1945 — Adam Vetulani wraca do Krakowa. Po kilku latach tułaczki, przez Rumunię, Francję i Szwajcarię, profesor Adam Vetulani przybył do Polski 14 września 1945 roku. Dzień później objął kierowanie Katedrą Prawa Kościelnego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wkrótce dał się poznać jako obrońca autonomii uczelni wobec stalinowskich nacisków.

1999 — Tischner z Orderem Orła Białego. Prezydent Aleksander Kwaśniewski nadał 14 września 1999 roku księdzu Józefowi Tischnerowi Order Orła Białego „w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej”. Krakowski kapłan i filozof zmarł niespełna rok później.

Twierdza Kraków była jedną z największych fortec ówczesnej Europy: pierścień fortów opasywał miasto, a załoga liczyła dziesiątki tysięcy żołnierzy. Ironią historii pozostaje, że nie wróg, lecz własne władze wojskowe nakazały krakowianom opuszczać domy. Przygotowania na oblężenie okazały się jednak potrzebne tylko częściowo — miasto przetrwało wojnę bez zdobycia.

Źródła: Muzeum Krakowa – kalendarium, Twierdza Kraków, 14 września.

Park Ratuszowy w Nowej Hucie zamienił się w niedzielę w dyniową stolicę Krakowa. 14. edycja Festiwalu „Zaklęte w Dyni” przyciągnęła mieszkańców spragnionych jesiennych smaków, rękodzieła i rodzinnej atmosfery. Wstęp na wydarzenie był bezpłatny, a organizatorzy szacują, że wzięło w nim udział co najmniej tysiąc osób.

Na odwiedzających czekała strefa smakołyków dyniowych, warsztaty edukacyjne i artystyczne, prezentacje rękodzieła oraz gry i zabawy dla rodzin. Dla najmłodszych przygotowano strefę malucha z kącikiem sensorycznym, bańkami mydlanymi i czytaniem „Nowohuckich przygód Pana Dyni”.

Festiwal od 14 lat symbolicznie otwiera sezon jesienny w tej części miasta i przypomina o rolniczym dziedzictwie Nowej Huty. Jak przypomina Ośrodek Kultury Kraków-Nowa Huta, pierwsze edycje odbywały się w klubie Herkules w Branicach, niegdyś wsi słynącej z uprawy dyń. Dziś impreza jest przenoszona do centrum Nowej Huty.

Źródło: Radio Kraków

V edycja Dni Twierdzy Kraków potrwa od 19 września do 4 października. Przez 16 dni, obejmujących trzy weekendy, mieszkańcy będą mogli zwiedzać forty i inne obiekty dawnego systemu obronnego miasta.

Organizatorzy przygotowali blisko 80 wydarzeń, w tym zwiedzanie 25 fortów, spacery terenowe, wykłady, warsztaty, pikniki rodzinne i gry terenowe. Nie zabraknie też rejsu po Wiśle, z którego będzie można spojrzeć na Twierdzę Kraków z perspektywy rzeki, oraz propozycji nocnych.

Nowością będzie widowisko historyczne. 4 października teren Fortu 50 ½ O „Barycz” stanie się sceną inscenizacji „Kraków 1914” z udziałem co najmniej 50 rekonstruktorów, inspirowanej starciami z listopada 1914 r. na północnych przedpolach twierdzy.

3 października po raz pierwszy w ramach wydarzenia udostępniony zostanie Fort nr 7 „Za rzeką” („Zarzeka”) w Bronowicach. Zapisy na wydarzenia ruszają etapami od 14 września, a pełny program dostępny jest na oficjalnej stronie Dni Twierdzy Kraków.

Źródło: Magiczny Kraków (krakow.pl)

Od 11 września w Kamienicy Szołayskich, oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie, można oglądać wystawę „Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika”. Ekspozycja potrwa do 7 lutego 2027 roku.

Punktem wyjścia są sześć półmisków Pabla Picassa z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie. Artysta przywiózł je do Polski w 1948 roku na Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu. To wczesne, unikatowe prace wykonane w Atelier Madoura w Vallauris, własnoręcznie ryte i malowane.

Picassowym półmiskom towarzyszy polska ceramika autorska i fabryczna. Po połowie lat 50., wraz z popaździernikową odwilżą, projektanci odeszli od socrealizmu i sięgnęli po organiczne kształty oraz kontrastowe barwy. Abstrakcyjne dekoracje kojarzyły się z twórczością Hiszpana, stąd nazwy „pikasy” i „pikasiaki”.

Wśród prezentowanych twórców znaleźli się m.in. Julia Kotarbińska, Helena Hussarska, Leszek Dutka, Andrzej Trzaska oraz Helena i Lech Grześkiewiczowie. Wystawa mieści się przy pl. Szczepańskim 9, a wstęp kosztuje 18 zł (ulgowy 14 zł).

Źródło: Muzeum Narodowe w Krakowie (mnk.pl)