wydanie archiwalne

Od poniedziałku 10 sierpnia zmienia się trasa linii 184 w rejonie ul. Grzegórzeckiej — autobusy w stronę Prądnika Czerwonego pojadą objazdem przez ul. Masarską i Rzeźniczą.

Podczas trwającego od 4 lipca remontu ul. Grzegórzeckiej (wyłączony ruch tramwajowy na odcinku Rondo Grzegórzeckie – Dietla – węzeł Starowiślna oraz ruch autobusowy od Al. Daszyńskiego do Ronda Grzegórzeckiego) od 10 sierpnia 2026 r. wprowadzono kolejną zmianę dla linii 184.

W kierunku Prądnika Czerwonego P+R linia 184 od poniedziałku kursuje objazdem: Starowiślna – Grzegórzecka – Al. Daszyńskiego – Masarska – Rzeźnicza – Grzegórzecka – Rondo Grzegórzeckie (pas dla ruchu ogólnego), dalej bez zmian. W kierunku Starowiejskiej trasa pozostaje zmieniona: Rondo Grzegórzeckie – Grzegórzecka – Starowiślna.

Dla linii 184 nieczynne są przystanki Hala Targowa 01/02 oraz Rondo Grzegórzeckie 02/03. Od 10 sierpnia zamiast przystanku Rondo Grzegórzeckie 03 funkcjonuje przystanek Rondo Grzegórzeckie 06 — na Al. Powstania Warszawskiego, przy jezdni dla ruchu ogólnego, na wysokości przystanku w stałej lokalizacji.

Zmiany obowiązują do odwołania, do końca remontu ul. Grzegórzeckiej.

Źródło: MPK Kraków (komunikat zaktualizowany 10.08)

Dziesięć ofert wpłynęło w przetargu GDDKiA na budowę nowego węzła na zakopiance w Jaworniku — najtańsza opiewa na blisko 76,6 mln zł.

W przetargu na budowę węzła w Jaworniku (DK7, odcinek Kraków–Myślenice) zainteresowanie zadeklarowało 10 wykonawców. Najtańszą ofertę złożyło konsorcjum ZUE (lider) z Przedsiębiorstwem Budownictwa Inżynieryjnego „Energopol" i Sarivo Infrastruktura — 76,56 mln zł. Pozostałe oferty wahają się od 79,1 mln zł (Swietelsky Rail Polska) do 101,75 mln zł (konsorcjum Nowak-Mosty). W gronie chętnych są m.in. Eurovia, Strabag, Budimex, Trakcja i Mostostal Warszawa.

To czwarty bezkolizyjny węzeł budowany w ostatnich latach na odcinku zakopianki między Krakowem a Myślenicami. Kluczowym elementem będzie 71-metrowy wiadukt nad DK7, łączący drogę wojewódzką nr 955 ze strefą aktywności gospodarczej Jawornik/Polanka. Po obu stronach wiaduktu powstaną pięciowlotowe ronda (61 m i 55 m średnicy) — to od strony Polanki ma umożliwić w przyszłości włączenie północnej obwodnicy Myślenic. Inwestycja obejmie 3,5 km nowych i rozbudowanych dróg oraz 1,8 km chodników.

Wykonawca na budowę będzie miał 19 miesięcy plus przerwy zimowe — łącznie 25–28 miesięcy. Wcześniej GDDKiA otworzyła węzły w Myślenicach, Mogilanach, Głogoczowie i Gaju oraz tunele w Krzyszkowicach i Libertowie; w Libertowie budowa wciąż trwa (planowany termin to połowa 2027 r.).

Źródła: GDDKiA, Radio Kraków

W piątek 14 sierpnia do krakowskich kin wchodzi osiem nowości, w tym thriller „Lalka" i dokument „Odzyskany".

Najnowsza fala premier rozpocznie się 14 sierpnia. Wśród zapowiedzi znalazły się m.in. horror „Flavia de Luce", francuski dramat „Historie równoległe", dokument „Koniec ulicy Dębowej", thriller „Lalka", polski dokument „Odzyskany" oraz familijny „Superfutrzak i złośliwa wiewiórka". Listę uzupełniają dramat „Tylko jedna noc" oraz „Wszyscy moi wrogowie".

Repertuar poza premierami obejmuje hity letniego sezonu — m.in. „Spider-Man: Całkiem nowy dzień", animację „Psi Patrol i dinozaury" oraz wznowienia klasyki w krakowskich kinach studyjnych. W kolejnych tygodniach sierpnia widzowie zobaczą też zapowiedziane już wznowienia rocznicowe, m.in. „Terminator 2: Dzień sądu" (35. rocznica) czy „Harry Potter i Kamień Filozoficzny" (25. rocznica).

Pełne zestawienie tytułów i godzin seansów publikuje serwis Kino Kraków, agregujący repertuar kin studyjnych i multipleksów w mieście. Nowa odsłona tygodniowych premier to powracający element letniej oferty kinowej — poprzednia fala debiutów przypadła na 7 sierpnia.

Źródło: Kino Kraków – premiery

10 sierpnia 1960 roku na Wawel powrócił pomnik Tadeusza Kościuszki — zniszczony przez Niemców w 1940 roku, zrekonstruowany na koszt władz Drezna i podarowany Krakowowi przez miasto Drezno.

1960 — powrót pomnika na wzgórze wawelskie

Pomnik, odlany z brązu w zakładach w Lauchhammer koło Drezna według dokumentacji i modelu Rudolfa Löhnera, został zmontowany w 1960 roku. Oficjalnie powrócił na swoje dawne miejsce na bastionie Władysława IV 10 sierpnia 1960 roku. Pamiątkowa tablica na ceglanym murze bastionu przypomina, że monument był darem mieszkańców Drezna dla Krakowa.

1940 — zniszczenie przez Niemców

17 lutego 1940 roku pomnik został zniszczony przez okupanta. Pozostałości trafiły do Barbakanu, a następnie na złomowisko Akademii Górniczej. Po wojnie figura została odtworzona na podstawie dokumentacji i małego modelu.

1921 — pierwsze odsłonięcie

Pomnik ustawiono na Wawelu 20 grudnia 1921 roku, choć pierwotnie miał stanąć na Rynku Głównym. Z powodu sporu o lokalizację przez lata przestał na dziedzińcu strażnicy pożarniczej przy ulicy Westerplatte. Jest wspólnym dziełem rzeźbiarzy Leonarda Marconiego i Antoniego Popiela.

Figura przedstawia Kościuszkę w sukmanie, z rogatywką w uniesionej ręce. W 1978 roku wykonano kopię pomnika, którą podarowano Polonii w Detroit — oryginał pozostał na Wawelu.

• https://pl.wikipedia.org/wiki/10_sierpnia
• https://dzieje.pl/kalendarz-historyczny/10/8
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik_Tadeusza_Kościuszki_na_Wawelu

Źródła: Wikipedia / dzieje.pl

10 sierpnia 1398 roku w Strzępinie urodził się Tomasz Strzępiński — profesor, dwukrotny rektor Uniwersytetu Krakowskiego, podkanclerzy koronny i biskup krakowski, jeden z najwybitniejszych krakowskich duchownych XV wieku.

1432–1444 — rektor Akademii Krakowskiej

Od 1419 roku Strzępiński studiował na Uniwersytecie Krakowskim, uzyskując w 1421 roku magisterium sztuk wyzwolonych, w 1431 doktorat prawa kanonicznego, a w 1443 doktorat teologii. Dwukrotnie (1432–1433 i 1443–1444) pełnił urząd rektora uczelni i objął najważniejszą w ówczesnej hierarchii uniwersyteckiej katedrę „Dekretów".

1455 — biskup krakowski

Po śmierci kardynała Zbigniewa Oleśnickiego w 1455 roku Strzępiński został jednomyślnie wybrany przez kapitułę krakowską na biskupa krakowskiego. Był jedynym profesorem Uniwersytetu Krakowskiego, który zasiadł na tronie biskupim w Krakowie. W 1458 roku ochrzcił królewicza Kazimierza, późniejszego świętego.

1460 — dziedzictwo dla Krakowa

Na Stradomiu założył i uposażył szpital dla chorych księży, a w testamencie przekazał wydziałowi prawa uniwersytetu swój księgozbiór liczący około 100 rękopisów. Pochowano go w katedrze na Wawelu.

W skarbcu katedry wawelskiej do dziś przechowywana jest gotycko-renesansowa infuła biskupa Strzępińskiego — jedna z najstarszych zachowanych pamiątek po krakowskich hierarchach XV wieku.

• https://pl.wikipedia.org/wiki/10_sierpnia
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Tomasz_Strzępiński

Źródła: Wikipedia / Wikipedia

10 sierpnia 1947 roku w Krakowie rozpoczął się proces kierownictwa Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz członków organizacji Wolność i Niezawisłość — jeden z najgłośniejszych procesów politycznych powojennej Polski.

1947 — proces działaczy niepodległościowych

Na ławie oskarżonych zasiedli działacze małopolskiej organizacji PSL oraz członkowie Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość" (WiN) — kontynuatora struktur Armii Krajowej. Proces był kulminacją rozpracowania krakowskiego podziemia niepodległościowego, którego fala aresztowań ruszyła w sierpniu 1946 roku po tak zwanej wpadce tarnowskiej.

1946 — aresztowania poprzedzające rozprawę

W pierwszej dekadzie sierpnia 1946 roku bezpieka w Tarnowie wpadła na trop oddziału związanego z WiN, a następnie dotarła „na wyjścia" do Krakowa. Aresztowania objęły m.in. członków II Zarządu Głównego WiN i działaczy ludowców. Jednym ze skazanych był kpt. Józef Ostafin, który — jak wspominała później jego córka — odmówił proszenia Bieruta o łaskę.

Znaczenie procesu

Proces krakowski był jednym z elementów stalinowskiej kampanii przeciwko legalnej opozycji i podziemiu po wyborach z 19 stycznia 1947 roku. „Ci ludzie są punktem odniesienia dla nas i dla młodszego pokolenia" — mówił w 2020 roku prezes IPN Jarosław Szarek w 73. rocznicę wydania wyroków.

Przygotowaną przez krakowski oddział IPN wystawę poświęconą procesowi zatytułowano „Proces krakowski. Działacze WiN i PSL przed sądem" — dokumentuje ona zarówno oskarżonych, jak i strukturę organizacyjną WiN, w tym pismo Okręgu WiN Kraków „Niepodległość".

• https://pl.wikipedia.org/wiki/10_sierpnia
• https://dzieje.pl/wiadomosci/j-szarek-o-skazanych-w-procesie-krakowskim-ci-ludzie-sa-dla-nas-punktem-odniesienia
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Zrzeszenie_Wolność_i_Niezawisłość

Źródła: Wikipedia / dzieje.pl / IPN

Wisła Kraków wyprzedała wszystkie bilety na derbowy mecz z Wieczystą 29 sierpnia — trzeci komplet publiczności u siebie w tym sezonie i piąty z rzędu na Reymonta.

Kibice Wisły Kraków wykupili wszystkie wejściówki na derby z Wieczystą, zaplanowane na sobotę 29 sierpnia o godz. 17:30 na stadionie przy Reymonta. Klub ogłosił wyprzedanie na niemal trzy tygodnie przed meczem.

To trzeci z rzędu komplet publiczności na domowych spotkaniach Białej Gwiazdy w tym sezonie, a licząc z końcówką ubiegłych rozgrywek — już piąty mecz przy Reymonta ze statusem „sold out". Pod koniec ubiegłego tygodnia sprzedaż przekroczyła 20 tysięcy biletów, a apel zarządu o mobilizację zamknął sprzedaż jeszcze przed weekendem.

Dla spóźnialskich regularna pula jest zamknięta; pojedyncze miejsca zwalniane przez posiadaczy karnetów wracają do wolnej sprzedaży. Derby Wisła–Wieczysta to hitowy mecz końca sierpnia w krakowskiej Ekstraklasie.

Źródło: Radio Kraków

Wakacyjna lista miejsc, w których latem warto zamówić kawę, drinka lub piwo rzemieślnicze — wg oficjalnego przewodnika kulinarnego Posmakuj Kraków.

Oficjalny przewodnik kulinarny Posmakuj Kraków, przygotowany przez Targi w Krakowie z dziennikarką kulinarną Kati Płachecką, wskazuje krakowskie bary i ogródki, które najlepiej sprawdzają się w ciepłych miesiącach.

Wśród kawiarni z ogrodem przewodnik wyróżnia Wesołą Cafe przy ul. Rakowickiej 17 na Wesołej (duży ogród w podwórku kamienicy, śniadania od 7:30) oraz Fornir przy ul. Długiej 12 na Starym Mieście (ogródek w zacisznym podwórku). W cukierni Tartelette (ul. Stradomska 15) patio z designerskim wnętrzem dostępne jest od wiosny do jesieni.

Dla szukających letnich trunków przewodnik poleca winiarnie: Krako Slow Wines przy ul. Lipowej 6F na Zabłociu (wina z Europy Środkowej, latem mikro-ogród), Trzy Cztery (ul. Krakowska 34, Kazimierz) i CiutCiut – Wine Bar & Shop (ul. Krakowska 6). Na Starym Kleparzu działa BAQARO (Rynek, winiarnia z akcentem weneckim, drugi lokal przy ul. Rakowickiej 11 z pinsą romana).

Bary z piwem rzemieślniczym (multitapy) skupiają się na Kazimierzu: Craftownia (ul. św. Wawrzyńca 22), Weźże Krafta (ul. Dajwór 16) czy samoobsługowy Nalej Se. Na Starym Podgórzu Spoko Pub oferuje latem grill na świeżym powietrzu.

Źródło: Posmakuj Kraków – przewodnik kulinarny Targów w Krakowie (targi.krakow.pl)

Krakowskie księgarnie kameralne i antykwariaty do 31 sierpnia polecają wakacyjne lektury oraz książki autorów tegorocznego Festiwalu Conrada w ramach akcji „Książka na Conrada".

Wakacyjna akcja, którą koordynuje Kraków Miasto Literatury UNESCO, a operatorem jest Krakowskie Biuro Festiwalowe, trwa od 20 lipca do 31 sierpnia. W mediach społecznościowych księgarń i antykwariatów publikowane są wpisy z rekomendacjami na lato oraz z lekturami związanymi z gośćmi tegorocznego festiwalu literackiego. 18. edycja Festiwalu Conrada odbędzie się w dniach 19–25 października pod hasłem „Nieposłuszeństwo" — program główny poznaliśmy w czerwcu.

W akcji biorą udział m.in. Antykwariat Rara Avis, Księgarnia Francuska Edukator, Antykwariat „Szklane Domy", Księgarnia Akademicka, UNA Kluboksięgarnia Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, Księgarnia Żydowskiego Muzeum Galicja, De Revolutionibus Books, Księgarnia Karakter, LOKATOR oraz Spółdzielnia Ogniwo. Łącznie pod Wawelem działa ponad 40 niezależnych księgarń i antykwariatów.

Jak podkreśla Ewelina Kaczmarczyk z Krakowa Miasta Literatury UNESCO, pracownicy kameralnych księgarń „chętnie polecą najważniejsze tytuły ostatnich miesięcy lub nieodkryte czytelnicze perełki". To kontynuacja cyklu wspierającego lokalny rynek książki niezależnej, który przy okazji buduje atmosferę przed październikowym świętem literatury.

Źródło: Radio Kraków

W środę 12 sierpnia o godz. 17.30 w Muzeum Podgórza odbędzie się kuratorskie oprowadzanie po wystawie „Hotel Forum".

Spotkanie z kuratorem wystawy poświęconej legendarnemu krakowskiemu hotelowi to okazja do poznania kulis przygotowania ekspozycji oraz historii brutalistycznej bryły nad Wisłą. Hotel Forum, oddany do użytku w 1989 roku, był jedną z ikon powojennego Krakowa — załoga obiektu liczyła ponad 600 osób, a budynek przez lata pełnił funkcję centrum życia towarzyskiego miasta. Po zamknięciu hotelu gmach przez długi czas pozostawał nieużywany.

Wystawę „Hotel Forum" w Muzeum Podgórza można oglądać od maja do 10 stycznia 2027 roku. Ekspozycja pokazuje architektoniczne dziedzictwo obiektu, jego historię i rolę w przestrzeni Ludwinowa oraz współczesny los jednego z najważniejszych przykładów polskiego brutalizmu. Oprowadzanie kuratorskie jest wydarzeniem jednorazowym w sierpniowym kalendarium muzeum.

Wydarzenie odbywa się w ramach cyklu oprowadzań po wystawach czasowych Muzeum Krakowa. Bilety dostępne są w kasach oddziału oraz online.

Źródło: Muzeum Krakowa