wydanie archiwalne

Przy węźle tramwajowym pod Teatrem Bagatela trwa montaż wielkogabarytowych prefabrykowanych płyt torowych; większość ma być ułożona do najbliższego weekendu.

Na skrzyżowaniu przy Teatrze Bagatela trwa montaż wielkogabarytowych prefabrykowanych płyt torowych, które stworzą konstrukcję nowoczesnego węzła rozjazdów. Wykonawca ułożył już płyty od strony ul. Dunajewskiego i ul. Podwale, co pozwoliło wyprostować dotychczasowe kontrałuki. Zdecydowana większość płyt ma zostać ułożona do najbliższego weekendu.

Na wlocie od strony ul. Podwale pozostawiona zostanie przerwa na płyty do czasu zakończenia prac związanych z koniecznością przepięcia sieci gazowej. Przebudowa węzła "Bagatela" to jedna z najważniejszych inwestycji torowych prowadzonych obecnie w centrum Krakowa. Jej celem jest poprawa stanu infrastruktury, zwiększenie niezawodności ruchu tramwajowego oraz dostosowanie układu torowego do dalszej eksploatacji na kolejne dekady.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

W noce 17/18–20/21 sierpnia zamknięta dla ruchu będzie ul. Centralna na odcinku od Ronda im. S. Demetraki-Paleolog do Al. Pokoju; objazdem pojedzie linia 603.

Zarząd Transportu Publicznego poinformował o nocnym zamknięciu ul. Centralnej na odcinku od Ronda Stanisławy Demetraki-Paleolog do Al. Pokoju. Prace mają potrwać w noce z poniedziałku na wtorek do czwartku na piątek (17/18–20/21 sierpnia).

W tym czasie linia 603 zostanie skierowana na trasę czasowo zmienioną przez Al. Pokoju i ul. Nowohucką. Bez obsługi pozostaną przystanki Gałczyńskiego 04 (kierunek Na Załęczu) i Sołtysowska 01 (kierunek Czyżyny Dworzec); dodatkowo obsługiwane będą przystanki Gałczyńskiego 06 i Rondo 308 Dywizjonu 05. Rozkład jazdy zostanie zmieniony.

Źródło: Zarząd Transportu Publicznego w Krakowie

Aplikacja Karty Krakowskiej będzie działać do 12 października, choć pierwotnie miasto planowało wyłączyć ją już w sierpniu; urzędnicy wydłużyli okres przejściowy ze względu na wakacje.

Krakowianie mają więcej czasu na przeniesienie się z aplikacji Karty Krakowskiej do nowej aplikacji mKraków. Jak tłumaczy magistrat, decyzja o przedłużeniu działania starej aplikacji do 12 października wynika z okresu wakacyjnego — wielu mieszkańców przebywa na urlopach i miasto nie chce zmuszać ich do szybkiej migracji. Konta można przenosić już teraz; urzędnicy zachęcają, by nie odkładać tego na ostatnią chwilę.

Aplikacja mKraków obejmuje nie tylko funkcje Karty Krakowskiej. Umożliwia też zakup biletów komunikacji miejskiej, płacenie za postój w strefie płatnego parkowania oraz korzystanie z Karty Rodzinnej 3+. Dostępne są w niej również informacje o wydarzeniach organizowanych w Krakowie i najważniejsze miejskie aktualności. Wcześniej, w wydaniu z 6 sierpnia, Krazeta informowała o planowanym wygaszeniu aplikacji; obecna decyzja przesuwa ten termin.

Źródło: Radio Kraków

W sobotę i niedzielę (15-16 sierpnia) na krakowskie ulice wyjedzie zabytkowy tabor w podwójnej sile — Krakowska Linia Muzealna zapowiada wyjątkowy weekend.

Przed nami jeden z najbardziej ekscytujących weekendów tegorocznego sezonu Krakowskiej Linii Muzealnej. W sobotę i niedzielę (15 i 16 sierpnia) na krakowskie ulice wyjadą legendarne tramwaje i autobusy. Wśród zaplanowanych atrakcji znajdą się składy wymagające specjalnej obsługi konduktorskiej oraz rzadko spotykane na liniach pasażerskich autobusy przegubowe.

Z powodu sobotniego święta zabytkowy tabor wyjedzie na ulice Krakowa w podwojonej sile. MPK zachęca mieszkańców i turystów do zapoznania się ze szczegółową rozpiską brygadową i zaplanowania podróży w czasie. Wcześniej, w niedzielę 9 sierpnia, w ramach Linii Muzealnej na ulice wyjechały już odrestaurowane pojazdy, które na jeden dzień przywróciły klimat dawnych lat; 1 sierpnia uruchomiono też specjalną linię wieczorną nr 61.

Źródło: MPK Kraków

Od 17 sierpnia rozpoczyna się przebudowa pętli "Wieliczka Kampus", co wymusi zmiany w funkcjonowaniu pięciu linii aglomeracyjnych: 204, 224, 244, 304 i 904.

Od 17 sierpnia do odwołania prowadzona będzie przebudowa pętli autobusowej "Wieliczka Kampus". W trakcie prac nastąpią tymczasowe zmiany w funkcjonowaniu linii aglomeracyjnych nr 204, 224, 244, 304 i 904, które obsługują połączenia aglomeracji krakowskiej, w tym Wieliczki. Szczegóły objazdów i lokalizacje przystanków zastępczych MPK publikuje w komunikacie o przebudowie pętli.

Pętla "Wieliczka Kampus" obsługuje m.in. podróżnych dojeżdżających w rejon uczelni i instytucji w Wieliczce oraz linie łączące miasto z Krakowem. Przebudowa wiąże się z modernizacją infrastruktury przystankowej w aglomeracji. O zakończeniu prac i powrocie linii do stałych tras przewoźnik ma informować odrębnymi komunikatami.

Źródła: MPK Kraków, Urząd Miasta Krakowa

W najbliższych nocach wykonawca układa finalną warstwę nawierzchni na Rondzie Barei; prace prowadzone po zmroku mają ograniczyć utrudnienia w ruchu.

Najbliższe noce na Rondzie Barei upłyną pod znakiem prac asfaltowych — wykonawca układać będzie finalną, ścieralną warstwę nawierzchni. Asfaltowanie zaplanowano w nocy z czwartku na piątek, z piątku na sobotę oraz z poniedziałku na wtorek.

Roboty prowadzone po zmroku mają zminimalizować utrudnienia dla kierowców, a niższa temperatura sprzyja sprawniejszemu przebiegowi prac. Prowadzenie robót nocą może wiązać się z uciążliwościami dla mieszkańców bezpośredniego sąsiedztwa ronda — wykonawcy przepraszają i proszą o wyrozumiałość.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

Z opłat za wjazd do Strefy Czystego Transportu do budżetu Krakowa wpłynęło ok. 20 mln zł; miasto rozważa przeznaczenie ich na parkingi P+R i zakup nowych autobusów lub tramwajów.

Pełniący funkcję prezydenta Krakowa Stanisław Kracik przekazał Radiu Kraków, że po odliczeniu kosztów obsługi strefy do miejskiej kasy wpłynęło dotąd ok. 20 mln zł z opłat za wjazd samochodów niespełniających norm emisji.

Jednym z rozważanych rozwiązań jest inwestowanie równowartości wpływów we wspólne z gminami ościennymi parkingi typu Park and Ride, co — według Kracika — mogłoby ograniczyć liczbę samochodów wjeżdżających do Krakowa. Wśród pomysłów pada też zakup nowych autobusów lub tramwajów.

Stowarzyszenie Metropolia Krakowska wskazuje, że rozmowy o wykorzystaniu środków ze strefy toczyły się do czasu referendum i odwołania prezydenta Aleksandra Miszalskiego, a wójtowie i burmistrzowie czekają na inicjatywę miasta. Ostateczną decyzję w sprawie ok. 20 mln zł ma podjąć nowy prezydent Krakowa wybrany w wyborach 27 września.

Źródło: Radio Kraków

Od piątku 14 sierpnia ok. godz. 6:00 zmieni się organizacja ruchu przy budowanym węźle Mistrzejowice — kierowcy pojadą fragmentem nowego ronda pod estakadą.

Zmiany są związane z budową drogi ekspresowej S7 i węzła Mistrzejowice. W piątek 14 sierpnia ok. godz. 6:00 kierowcom zostanie częściowo udostępniona jezdnia nowego ronda powstającego pod estakadą na ulicach Petofiego i Łowińskiego.

Jak podkreśla Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, ruch nie będzie się tam odbywał na zasadach typowego skrzyżowania o ruchu okrężnym — ul. Petofiego pozostanie drogą podporządkowaną. W tym miejscu zacznie obowiązywać ograniczenie prędkości do 30 km/h, a na ulicach Łowińskiego i Okulickiego do 40 km/h.

Budowany odcinek S7 między Mistrzejowicami a Grębałowem to południowy fragment ponad 18-kilometrowej trasy łączącej Widomą z Nową Hutą. Ostatni odcinek ma być oddany do ruchu jesienią tego roku; koszt inwestycji to prawie 1,7 mld zł.

Źródło: Radio Kraków

Marta Ratuszyńska zarejestrowała w Krakowie komitet wyborczy "Krakowska Bajka" i chce startować w przedterminowych wyborach na prezydenta Krakowa; to 21. zgłoszony komitet.

Marta Ratuszyńska z ugrupowania Dobry Radom zarejestrowała komitet wyborczy w delegaturze Krajowego Biura Wyborczego w Krakowie i zamierza wystartować w przedterminowych wyborach na prezydenta miasta, wyznaczonych na 27 września. Jej komitet nosi nazwę "Krakowska Bajka". To 21. zgłoszony komitet w tych wyborach, wynika z doniesień Radia Kraków; pełna lista wymaga weryfikacji w oficjalnym rejestrze PKW/KBW.

Wśród pomysłów kandydatki jest budowa nowych basenów — jeden z nich, jak sugeruje, mógłby powstać nawet na Rynku Głównym, jeśli pozwoli konserwator zabytków. Ratuszyńska wskazuje też na możliwości współpracy Krakowa i Radomia w sektorze kosmicznym: Radom miałby wykorzystać lotnisko i 42. Bazę Lotnictwa Szkolnego, a Kraków potencjał naukowy, co szacuje na trzy miliardy złotych w ciągu trzech lat.

Komitety wyborcze można zgłaszać do 17 sierpnia; kandydatów będzie można zgłaszać do 3 września, przy czym wymagane jest co najmniej 3 tys. podpisów poparcia. Status kandydatury Ratuszyńskiej nie został potwierdzony w rejestrze PKW/KBW.

Źródła: Radio Kraków, KBW Delegatura w Krakowie

Od 21 do 23 sierpnia Plac Wielkiej Armii Napoleona i Bulwar Czerwieński zamienią się w strefę muzyki, rękodzieła, warsztatów i smaków — rusza bezpłatny Piknik Jagielloński.

Piknik Jagielloński to trzy dni spotkań z lokalnym rzemiosłem, tradycją oraz historią Krakowa. Na Bulwarze Czerwieńskim powstanie strefa handlowa i gastronomiczna z drewnianymi domkami, w których znajdą się rękodzieło, wyroby rzemieślnicze i smakołyki. Na uczestników będą czekać leżaki, stoły i ławy. Centrum wydarzeń artystycznych i warsztatowych będzie Plac Wielkiej Armii Napoleona, gdzie na plenerowej scenie codziennie zabrzmi muzyka folkowa, dawna i inspirowana tradycjami — wystąpią m.in. zespoły Szelindek, Korale, Kapela zza Miedzy, Scyzoryki, Kapela Żmij, Ukoja i Daj Ognia.

W programie znalazły się elementy rekonstrukcji historycznej, muzyka na średniowiecznych instrumentach, tańce oraz opowieści o dawnym Krakowie. W niedzielę Krakowskie Bractwo Grodzkie zaprosi do średniowiecznego Krakowa — z pokazami dawnych zwyczajów, średniowiecznym stołem biesiadnym i nauką tańca. Zaplanowano też bezpłatne warsztaty dla dzieci, dorosłych i rodzin: nauka średniowiecznych tańców, zdobienie kubków słowiańskimi motywami, wykonanie świec z suszonymi kwiatami czy wianków ze zbóż. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

28–30 sierpnia w okolicy Parku Duchackiego odbędzie się drugie zgromadzenie „Słowiańska Gromada” pod magicznym dębem — z koncertami, warsztatami, wykładami, jarmarkiem rękodzieła i atrakcjami dla dzieci.

W piątek 28 sierpnia na galarze Boudicca przy Bulwarze Kurlandzkim zagrają zespoły Żmij i Kapela z Krainy Dziwów, a po godz. 21.00 ruszy potańcówka w stylu ludowym z wolnym wstępem. W sobotę i niedzielę w Ogrodzie pod Dębem działać będzie ogólnodostępny jarmark z rękodziełem i targami literatury.

W programie warsztaty rękodzielnicze (tworzenie motanek, obróbka drewna, zielarstwo), warsztaty bębniarskie oraz spotkania z naukowcami i literatami. Dla najmłodszych przygotowano koncert, czytanie bajek, przejażdżki konne i naukę strzelania z łuku, a dla młodzieży trzydniową Gromadę — obóz kształcący umiejętności młodego Słowianina. Jedną z atrakcji będzie konkurs na cosplay inspirowany mitologią Słowian. Na warsztaty i Gromadę obowiązują zapisy.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

W sobotę 29 sierpnia w godz. 17.00–21.00 Nowohuckie Centrum Kultury zaprasza na wspólne granie w gry planszowe z cyklu „W NCK wszystko GRA!" — do wyboru ponad 50 tytułów.

Spotkanie organizują NCK i Krakowskie Stowarzyszenie Miłośników Gier Planszowych Gralicja. W biblioteczce wydarzenia znajdą się gry dla najmłodszych, tytuły logiczne, proste rozgrywki dla początkujących oraz trudniejsze pozycje dla zaawansowanych graczy — w sumie ponad 50 różnorodnych planszówek.

Ekipa Gralicji pomoże w opanowaniu zasad każdej gry, więc udział mogą wziąć osoby, które z planszówkami kojarzą głównie Monopoly. Spotkanie odbędzie się w sali 014, wstęp za biletem (10 zł). To cykl stały — kolejne terminy zaplanowano na ostatnie soboty miesiąca do końca roku (26.09, 24.10, 28.11, 19.12).

Źródło: Nowohuckie Centrum Kultury

Trwa sierpniowa tura bezpłatnych warsztatów edukacyjnych "Zielone kosiarki" na Zakrzówku — spotkania przybliżają rolę wypasu owiec w ochronie przyrody.

Na Zakrzówku oraz na terenie Fortu Bodzów prowadzony jest wypas ekstensywny, który stanowi jedną z metod czynnej ochrony przyrody. Owce, poprzez naturalne spasanie roślinności, ograniczają zarastanie terenów otwartych, wspierają zachowanie muraw kserotermicznych oraz tworzą dogodne warunki dla wielu gatunków roślin i zwierząt. To rozwiązanie przyjazne środowisku, pomagające zachować walory przyrodnicze i krajobrazowe tych miejsc.

Cykl warsztatów prowadzi Fundacja Przystań i obejmuje dwa rodzaje zajęć: pierwszy poświęcony jest owcy w historii, kulturze i tradycji, drugi — roli owiec jako "naturalnych kosiarek" i "strażników" bioróżnorodności. Najbliższe spotkania zaplanowano 12, 13, 15, 19, 20 i 22 sierpnia. Miejsce zbiórki to polana przy ścieżce prowadzącej na punkty widokowe. Udział jest bezpłatny, liczba miejsc ograniczona — obowiązują wcześniejsze zapisy przez formularz rejestracyjny. Warsztaty przeznaczone są dla osób w każdym wieku, dzieci mogą uczestniczyć wyłącznie pod opieką osoby dorosłej.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

Kraków umacnia pozycję całorocznej destynacji kongresowej — lipiec 2026 r. przyniósł wyjątkową aktywność branży spotkań mimo wakacyjnego sezonu.

Kraków Convention Bureau obserwuje wyraźnie większą aktywność rynku spotkań niż zwykle o tej porze roku — więcej wydarzeń, zapytań od organizatorów i wizyt inspekcyjnych międzynarodowych stowarzyszeń. W lipcu w Centrum Kongresowym ICE Kraków odbyły się m.in. EuroPython 2026 i Światowy Kongres Tłumaczy Literatury Polskiej, a w połowie sierpnia zaplanowano prestiżowe URSI GASS 2026.

EXPO Kraków gościło 10th Central European Congress of Life Sciences EUROBIOTECH 2026. Aktywny kalendarz miało też Centrum Konferencyjne Fabryczna 13 oraz krakowskie uczelnie, gdzie zorganizowano m.in. EATSA 2026, kongres IOM czy 58th International Horn Symposium.

Przedstawiciele obiektów podkreślają, że szczyt sezonu kongresowego nadal przypada na wiosnę i jesień, ale rośnie elastyczność organizatorów w planowaniu terminów poza szczytem (przełom czerwca i lipca, koniec sierpnia, grudzień), zwłaszcza w połączeniu z trendem bleisure. Dla miasta oznacza to szansę na równomierniejsze rozłożenie ruchu biznesowego przez cały rok.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

Zarząd Budynków Komunalnych ogłosił aukcję na najem 76 lokali użytkowych, w tym 16 w nowych budynkach przy ul. Mrozowej na Piaskach Wielkich; licytacja odbędzie się 31 sierpnia.

ZBK wystawił do aukcji łącznie 76 lokali użytkowych: 45 w aukcji zwykłej oraz 31 w aukcji celowej przeznaczonej na świadczenia zdrowotne. Wśród lokalizacji są m.in. os. Centrum A 5 (315 m kw.), ul. Basztowa 15/Rynek Kleparski 4 (79 m kw.), ul. Rogozińskiego 5, os. Jagiellońskie 7, ul. Dietla 101, al. Słowackiego 17 oraz 16 lokali przy ul. Mrozowa 13 i 15 na Piaskach Wielkich. Wykazy z lokalizacjami opublikowano 10.08.2026, wywieszone do 31.08.

Aukcja odbędzie się 31 sierpnia 2026 r. o godz. 9:00 w siedzibie ZBK przy ul. Czerwieńskiego 16. Oferty można składać do 27 sierpnia do godz. 15:00 w Punktach Obsługi Mieszkańców; wpłaty wadium (od 200 zł do 6 tys. zł w zależności od lokalu) również do 27.08. Po wygranej obowiązuje kaucja w wysokości 300 proc. miesięcznych należności czynszowych, a umowę najmu zwycięzca podpisuje do 7 września. Stawki wywoławcze nie są publikowane w wykazach — ustala je najwyższa zaproponowana w aukcji stawka czynszu netto, nie niższa niż stawka z załącznika do zarządzenia Prezydenta.

Dla małych firm to jedna z niewielu okazji do wynajęcia komunalnych lokali użytkowych w atrakcyjnych lokalizacjach śródmiejskich i na nowych osiedlach. Organizator może odwołać aukcję bez podania przyczyny.

Źródło: BIP Miasta Krakowa

Krakowska spółka deweloperska F.R.B. INTER-BUD wnioskuje o zintegrowany plan inwestycyjny dla ok. 1,8 ha w rejonie ul. Obozowej na Dębnikach, gdzie planuje zabudowę mieszkaniową i ogólnodostępny park.

Prezydent Miasta Krakowa przekazał do Rady Miasta wniosek (z 28.07.2026) o zintegrowany plan inwestycyjny obszaru „Rejon ulicy Obozowej" — ogłoszenie opublikowano 11.08.2026. Obszar leży w Dzielnicy VIII Dębniki, po wschodniej stronie ul. Studzianki, na wschód od ul. Kobierzyńskiej i na północny wschód od ul. Torfowej; wzdłuż północnej granicy płynie Potok Młynny Kobierzyński. Wnioskodawcą jest F.R.B. INTER-BUD Sp. z o.o. Sp.k. z Krakowa.

Planowana inwestycja główna to zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna na terenie 1MW (1,36 ha), dopuszczalnie z usługami wbudowanymi, oraz ogólnodostępny park na terenie 1ZP (0,38 ha). Inwestycja uzupełniająca obejmuje zagospodarowanie terenów wód i zieleni wzdłuż potoku dla zwiększenia retencji — szacowana wartość to ok. 5,4 mln zł, z czego ok. 5 mln zł netto ma trafić do Gminy Miejskiej Kraków na cel wskazany przez gminę i radę dzielnicy. Parametry: min. 50 proc. powierzchni biologicznie czynnej, wysokość zabudowy do 13 m w strefie obniżonej i do 25 m poza nią; chłonność wg obecnego MPZP „Kobierzyńska" to ok. 11,4 tys. m kw. powierzchni użytkowej.

ZPI zastąpiłby fragmenty miejscowego planu obszaru „Kobierzyńska" (uchwała z 2021 r.). Zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Rada Miasta podejmie teraz uchwałę o zgodzie na przystąpienie do sporządzenia planu albo o odmowie. Część działek objętych wnioskiem jest we władaniu wnioskodawcy, część stanowi własność Gminy Miejskiej Kraków.

Źródło: BIP Miasta Krakowa

13 sierpnia 1807 roku w Kamiennej Górze w Galicji urodził się Lucjan Siemieński — poeta, uczestnik powstania listopadowego, współzałożyciel Akademii Umiejętności, tłumacz „Odysei"; zmarł w Krakowie i spoczywa na Skałce.

Powstaniec i emigrant

Lucjan Siemieński pochodził z rodziny ziemiańskiej, uczył się u pijarów w Lublinie i w Liceum Richelieu w Odessie. Brał udział w powstaniu listopadowym, w którym został ranny i trafił do niewoli. Po powrocie do Galicji działał w konspiracji — był członkiem Związku Dwudziestu Jeden i grupy „Ziewonia" — i był kilkukrotnie aresztowany. W 1838 roku emigrował do Francji, gdzie związał się z Towarzystwem Demokratycznym Polskim.

Krakowski redaktor i profesor

W 1848 roku Siemieński osiadł w Krakowie, gdzie związał się z konserwatywnym środowiskiem skupionym wokół dziennika „Czas" — był jego redaktorem naczelnym (1849–1852) i redaktorem dodatku literackiego (1856–1860). W latach 1849–1850 wykładał literaturę powszechną na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był współzałożycielem i członkiem Akademii Umiejętności (1873) oraz autorem przekładu „Odysei" Homera.

Skałka

Siemieński zmarł 27 listopada 1877 roku w Krakowie. Początkowo pochowano go na cmentarzu Rakowickim, a w 1881 roku jego prochy złożono w Krypcie Zasłużonych na Skałce — wśród najwybitniejszych krakowian.

W 1838 roku Siemieński wraz z Augustem Bielowskim opublikował zbiór „Dumki" — tłumaczenia ukraińskich pieśni ludowych, do których dołożył stylizowane utwory własne.

• https://dzieje.pl/kalendarz-historyczny/13/8
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Lucjan_Siemieński
• https://pl.wikipedia.org/wiki/13_sierpnia

Źródła: Wikipedia / dzieje.pl

13 sierpnia 1927 roku na południowej ścianie Zamarłej Turni w Tatrach zginął Mieczysław Szczuka — awangardowy malarz, grafik, współzałożyciel grupy i pisma „Blok", a jednocześnie jeden z najwybitniejszych taterników epoki.

Artysta awangardy

Mieczysław Szczuka urodził się w Warszawie w 1898 roku, ale od 1923 roku mieszkał w Zakopanem, gdzie przyjechał w celach leczniczych z powodu gruźlicy. Był czołowym przedstawicielem polskiego konstruktywizmu i produktywizmu — malarzem, grafikiem, autorem fotomontaży, plakatów i eksperymentów filmowych. W 1924 roku współtworzył grupę i czasopismo „Blok", a w 1927 roku założył miesięcznik „Dźwignia".

Taternik na najtrudniejszych ścianach

W Zakopanem Szczuka zainteresował się taternictwem i w latach 1923–1927 dokonał wielu pierwszych przejść na najtrudniejszych ścianach tatrzańskich, m.in. latem Granią Wideł od Kieżmarskiego Szczytu do Łomnicy oraz zimą wschodnią ścianą na Niebieską Turnię. Wspinał się m.in. z Mieczysławem Świerzem i Marianem Sokołowskim.

Tragedia na Zamarłej Turni

Zginął 13 sierpnia 1927 roku podczas trzynastej próby zdobycia bardzo trudnej południowej ściany Zamarłej Turni, którą wcześniej przeszedł z powodzeniem. Tego dnia towarzyszyło mu dwóch niedoświadczonych wspinaczy. Okoliczności wypadku nie zostały do końca wyjaśnione — prawdopodobnie, odpadając od ściany, przeciął linę asekuracyjną na ostrym występie skalnym. Szczuka został pochowany na Nowym Cmentarzu w Zakopanem.

Choć Szczuka znany jest dziś głównie jako artysta, w środowisku taternickim pozostał legendą — jego śmierć była jedną z pierwszych wielkich tragedii polskiego taternictwa w międzywojniu.

• https://pl.wikipedia.org/wiki/Mieczysław_Szczuka
• https://pl.wikipedia.org/wiki/13_sierpnia

Źródła: Wikipedia

13 sierpnia 1935 roku cała Państwowa Rada Ochrony Przyrody pod przewodnictwem krakowskiego botanika prof. Władysława Szafera podała się do dymisji w proteście przeciw budowie kolejki linowej na Kasprowy Wierch.

Profesor z Krakowa na czele protestu

Władysław Szafer, profesor botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Ogrodu Botanicznego w Krakowie, a w latach 1936–1938 rektor UJ, był jednym z najwybitniejszych polskich przyrodników i światowych pionierów ochrony przyrody. W 1935 roku, gdy zapadła decyzja o budowie kolejki linowej na Kasprowy Wierch, cała Państwowa Rada Ochrony Przyrody, której przewodniczył, podała się do dymisji — jako wyraz protestu przeciw dewastacji przyrody tatrzańskiej.

Spór o Tatry

Kolej linowa na Kasprowy Wierch, oddana do użytku w 1938 roku, od początku budziła spór między zwolennikami turystyki masowej a obrońcami przyrody. Szafer i członkowie Rady uznali inwestycję za zbyt ingerującą w unikatowy górski ekosystem. Dymisja naukowców była jednym z pierwszych w Polsce tak głośnych protestów środowiska naukowego przeciw inwestycji naruszającej przyrodę.

Dziedzictwo przyrodnika

Szafer był współtwórcą polskich parków narodowych — Pienińskiego (1932), Białowieskiego (1932), Tatrzańskiego (1954) i Ojcowskiego (1956). Zmarł w 1970 roku w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim. Jego imię nosi m.in. ulica w Krakowie, a w Ogrodzie Botanicznym UJ stoi jego pomnik.

Szafer był też jednym z inicjatorów odtworzenia populacji żubra w Puszczy Białowieskiej, m.in. dzięki sprowadzeniu dwóch samic czystej krwi z ogrodu zoologicznego w Sztokholmie.

• https://pl.wikipedia.org/wiki/13_sierpnia
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Władysław_Szafer
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Kolej_linowa_na_Kasprowy_Wierch

Źródła: Wikipedia / dzieje.pl

13 sierpnia 1960 roku w Krakowie urodził się Janusz Kurtyka — historyk, działacz opozycji, w latach 2005–2010 prezes Instytutu Pamięci Narodowej; zginął 10 kwietnia 2010 w katastrofie smoleńskiej.

Krakowianin z Nowej Huty

Janusz Kurtyka urodził się w Krakowie, wychował się w Nowej Hucie. Ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego (1979), a w 1983 roku historię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Już na studiach działał w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów, a od 1989 roku przewodniczył kołu NSZZ „Solidarność" w krakowskich placówkach Instytutu Historii PAN.

Pierwszy dyrektor oddziału IPN w Krakowie

Po utworzeniu Instytutu Pamięci Narodowej został jego pierwszym dyrektorem oddziału w Krakowie. We wrześniu 2005 roku Kolegium IPN rekomendowało go na stanowisko prezesa instytutu; funkcję objął 29 grudnia 2005 roku. Specjalizował się w genealogii i historii średniowiecza, był autorem ponad 140 publikacji naukowych, w tym wydanej w drugim obiegu biografii gen. Leopolda Okulickiego.

Pamięć o prezesie IPN

Janusz Kurtyka zginął w katastrofie samolotu Tu-154M pod Smoleńskiem w drodze na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej. Został pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu Rakowickim. W lipcu 2021 roku Rada Miasta Krakowa nadała imię Janusza Kurtyki rondu u zbiegu ul. Wita Stwosza i Trasy Galicyjskiej.

Na siedzibie IPN przy ul. Towarowej w Warszawie znajduje się tablica upamiętniająca Janusza Kurtykę; w Krakowie jego pamięci poświęcono też tablice w kościele św. Kazimierza na ul. Reformackiej (2011) i kościele św. Józefa na Podgórzu (2013).

• https://dzieje.pl/kalendarz-historyczny/13/8
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Kurtyka
• https://pl.wikipedia.org/wiki/13_sierpnia

Źródła: Wikipedia / dzieje.pl

Dyrygent Marcin Nałęcz-Niesiołowski, przejeżdżając rowerem przez Kraków w trasie liczącej ok. 2700 km, zbiera środki na turnus rehabilitacyjny dla dzieci z niepełnosprawnością.

7 sierpnia profesor sztuk muzycznych i dyrygent Marcin Nałęcz-Niesiołowski wyruszył z Warszawy w rowerową podróż liczącą około 2700 kilometrów. Pokonując średnio 120–130 km dziennie, jedzie trasą przez Częstochowę, Kraków, Budapeszt, Medjugorje i Rzym aż do Wenecji.

Cały wysiłek dedykowany jest podopiecznym Stowarzyszenia „Wielickie Dzieci z Niepełnosprawnością” — celem akcji jest zebranie środków na integracyjny turnus rehabilitacyjny dla 34 dzieci z niepełnosprawnością intelektualną i sprzężoną. Organizatorzy podkreślają, że dla dzieci koniec roku szkolnego oznacza przerwę w terapii, a wspólny wyjazd to szansa na terapię przez zabawę i trening samodzielności.

Podczas zawodowego postoju w Krakowie Maestro poprowadził w Operze Krakowskiej spektakl „Zemsta nietoperza”. Artysta regularnie łączy pracę dyrygenta z wyzwaniami sportowymi, co przyciąga uwagę zarówno melomanów, jak i środowiska biegowo-rowerowego.

Źródło: Radio Kraków

Wakacyjna lista miejsc, w których latem warto zamówić kawę, drinka lub piwo rzemieślnicze — wg oficjalnego przewodnika kulinarnego Posmakuj Kraków.

Oficjalny przewodnik kulinarny Posmakuj Kraków, przygotowany przez Targi w Krakowie z dziennikarką kulinarną Kati Płachecką, wskazuje krakowskie bary i ogródki, które najlepiej sprawdzają się w ciepłych miesiącach.

Wśród kawiarni z ogrodem przewodnik wyróżnia Wesołą Cafe przy ul. Rakowickiej 17 na Wesołej (duży ogród w podwórku kamienicy, śniadania od 7:30) oraz Fornir przy ul. Długiej 12 na Starym Mieście (ogródek w zacisznym podwórku). W cukierni Tartelette (ul. Stradomska 15) patio z designerskim wnętrzem dostępne jest od wiosny do jesieni.

Dla szukających letnich trunków przewodnik poleca winiarnie: Krako Slow Wines przy ul. Lipowej 6F na Zabłociu (wina z Europy Środkowej, latem mikro-ogród), Trzy Cztery (ul. Krakowska 34, Kazimierz) i CiutCiut – Wine Bar & Shop (ul. Krakowska 6). Na Starym Kleparzu działa BAQARO (Rynek, winiarnia z akcentem weneckim, drugi lokal przy ul. Rakowickiej 11 z pinsą romana).

Bary z piwem rzemieślniczym (multitapy) skupiają się na Kazimierzu: Craftownia (ul. św. Wawrzyńca 22), Weźże Krafta (ul. Dajwór 16) czy samoobsługowy Nalej Se. Na Starym Podgórzu Spoko Pub oferuje latem grill na świeżym powietrzu.

Źródło: Posmakuj Kraków – przewodnik kulinarny Targów w Krakowie (targi.krakow.pl)

Wernisaż wystawy „Galeria Duchów” odbędzie się 20 sierpnia o godz. 18.00 w Aptece Designu — w programie interaktywne atrakcje, warsztaty z autorką oraz spotkanie z ilustratorką Dominiką Czerniak-Chojnacką.

„Galeria Duchów” to wystawa przygotowana z myślą o dzieciach i młodzieży, do której zaproszone są całe rodziny. Na odwiedzających czekają interaktywne atrakcje: „duszna foto-budka” zamieniająca zdjęcia w portrety inspirowane wystawą, aplikacja „Wywołaj kota” z rozszerzoną rzeczywistością oraz „zaklęta klawiatura” pozwalająca przekroczyć granicę między światem żywych i duchów.

Podczas wernisażu będzie można spotkać Dominikę Czerniak-Chojnacką, autorkę wystawy, nagradzaną ilustratorkę i wykładowczynię Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. Artystka poprowadzi też warsztat, podczas którego uczestnicy stworzą wielkoformatowe zjawy pełniące funkcję kostiumów.

Wydarzenie przeznaczone jest dla osób w wieku 8+. Wstęp bezpłatny, obowiązują zapisy.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

Od 3 do 5 września Kamieniołom Libana stanie się przestrzenią spotkań o dziedzictwie przemysłu, historii Obozu Karnego „Liban” i filmowej „Liście Schindlera” — m.in. ze wspomnieniami aktorów filmu.

3 września o godz. 18.00 w Lokomotywowni przy ul. Za Torem 22 odbędzie się spotkanie „Między Krakowem a Hollywood” — ponad 30 lat po realizacji filmu wspomnieniami z planu podzielą się Anna Mucha, Piotr Polk, Aldona Grochal, Ewa Kaim i Radosław Krzyżowski. Rozmowę poprowadzi Łukasz Maciejewski, a o godz. 20.00 zaplanowano projekcję filmu.

4 i 5 września o godz. 17.00 odbędą się spacery z przewodnikiem „Śladami przemysłu i kina” połączone ze zwiedzaniem wystawy „Między przemysłem a filmem”, prowadzącej przez zachowane elementy scenografii i przemysłową infrastrukturę z planu „Listy Schindlera”. Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny, obowiązują zapisy. Wydarzenia organizowane są w ramach międzynarodowego projektu RESTART na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

Ósmy tydzień festiwalu Letnie Tanie Kinobranie w Kinie Pod Baranami przebiega pod hasłem „Lato tajemnic” — od 14 do 20 sierpnia na ekranie aż 27 filmów o zagadkowych losach i niewyjaśnionych zdarzeniach.

W programie ósmego tygodnia znalazły się m.in. „Piknik pod Wiszącą Skałą”, „Wpatrując się w słońce”, „Droga do Vermiglio”, „Milcząca przyjaciółka” oraz kultowe „Incepcja” Christophera Nolana i „Climax” Gaspara Noé. W paśmie grozy widzowie zobaczą „Lighthouse” Roberta Eggersa, „Grzeszników” Ryana Cooglera i „Backrooms. Bez wyjścia”.

W sekcji „Kultowe Kinobranie” zaprezentowane zostaną filmy Davida Lyncha i Stanleya Kubricka, a w paśmie „Nieposłuszeństwo” pod patronatem Festiwalu Conrada — polityczny thriller „Tajny agent”. Plenerowe pokazy odbędą się w ogrodzie Muzeum Manggha (18 i 20 sierpnia) oraz w Wesoła Immersive — New Media Art Center (19 sierpnia). Dodatkowe filmy dostępne będą w E-Kinie online.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

W sobotę 15 sierpnia wszystkie oddziały Muzeum Narodowego w Krakowie będą czynne w godz. 10.00–16.00, a dzień wcześniej nieczynna będzie rezerwacja i infolinia Centrum Informacji i Rezerwacji — muzeum zaprasza też na wydarzenia 13 i 15 sierpnia.

MNK poinformowało, że w długi sierpniowy weekend instytucja działa normalnie: 15 sierpnia wszystkie oddziały — od Gmachu Głównego po Sukiennice, Muzeum Czartoryskich i Pawilon Czapskiego — będą otwarte w skróconych godz. 10.00–16.00. W piątek 14 sierpnia nieczynne będą natomiast rezerwacja i infolinia Centrum Informacji i Rezerwacji, co warto uwzględnić przy planowaniu wizyty.

Muzeum przygotowało też program na najbliższe dni. W czwartek 13 sierpnia odbędzie się oprowadzanie „Czwartki w cieniu sztuki" w MNK Mehoffer oraz „Poranek w muzeum" dla osób w wieku 60+ w Muzeum Czartoryskich; tego samego dnia najmłodsi mogą wziąć udział w warsztatach „Muzyka to pędzel magika" w MNK Szymanowski. Z kolei w sobotę 15 sierpnia o godz. 20.45 w ogrodzie Pawilonu Józefa Czapskiego zaplanowano pokaz w ramach kina letniego — film „Człowiek, który zabił Don Kichota".

Cykl letnich oprowadzań i seansów MNK cieszy się popularnością wśród mieszkańców i turystów, a otwarcie oddziałów w święto pozwala spędzić wolny dzień wśród zbiorów bez zamykania galerii.

Źródło: Muzeum Narodowe w Krakowie

3 września do Krakowa i Balic wraca SILENCE Music Festival — koncerty, spektakle i performanse, wszystkie wydarzenia bezpłatne.

SILENCE to festiwal muzyki klasycznej, który od lat stawia na ciszę jako niezbędny element doświadczania muzyki. W programie tegorocznej edycji znalazły się m.in. recital „Chapeau bas!” Yehudy Prokopowicza, koncert Royal String Quartet, projekt „24 smutki to nasza zwykła doba”, francuski wieczór „Ślimaki po polsku”, premiera spektaklu „Bóg bezdomny” w reżyserii Kamila „Kozy” Białaszka oraz finałowy recital Giorgiego Gigaszwilego „GIGASH!” w HEVRE.

Festiwalowi towarzyszyć będzie premiera pierwszego wydawnictwa płytowego SILENCE — winylowego nagrania nocnej ciszy Pałacu Radziwiłłów w Balicach z esejami o ciszy. Dyrektorem i kuratorem festiwalu jest dr Mateusz Mati Zubik.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa

III Tynieckie Recitale Kameralne dobiegają końca — 16 sierpnia wystąpi Aga Zaryan z Szymonem Miką, a 30 sierpnia festiwal zamknie koncert DUO Świgut. Wstęp wolny.

W niedzielę 16 sierpnia o godz. 16.00 w Sali Petrus Opactwa Benedyktynów w Tyńcu wystąpi Aga Zaryan, jedna z najważniejszych postaci polskiej sceny jazzowej, w duecie z gitarzystą i kompozytorem Szymonem Miką. W programie piosenki inspirowane twórczością i wrażliwością kobiet bliskich sercu artystki.

Festiwal zamknie koncert DUO Świgut 30 sierpnia o godz. 16.00. Agnieszka Świgut (skrzypce) i Aleksandra Świgut (fortepian) wykonają utwory m.in. Karola Szymanowskiego, Grażyny Bacewicz i Jeana Sibeliusa. Organizatorami festiwalu są Stowarzyszenie Kolektyw Muzyczny i Centrum Kultury Podgórza w Krakowie.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa